Orban Madyarni Vengriyada avtoritar boshqaruvni o‘rnatishga intilishda aybladi

Vengriyaning sobiq bosh vaziri Viktor Orban hozirgi bosh vazir Peter Madyarni avtoritar boshqaruvga intilishda aybladi. Bunga yangi hukumatning parlamentga konstitusiyaga kiritilgan o‘zgartirish loyihasini taqdim etishi sabab bo‘lgan, unda boshqa narsalar qatori prezident Tamash Shuyokning lavozimidan chetlatilishi ko‘zda tutilgan.

Orban, uning FIDES-Vengriya fuqarolik ittifoqi partiyasi va sobiq prezident Yanosh Ader davlat rahbarini himoya qilib, Madyarning harakatlari konstitusiyaga zid, siyosiy jihatdan asosli va muxolifatni yo‘q qilishga qaratilganligini e’lon qilishdi.

"Keyin nima bo‘lganini hamma ko‘rdi. Agressiya, tahdidlar, qo‘rqitish. Avtoritarizmga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘l. Tisa hukumati aynan shu asosga qurilgan. Biz bunga yo‘l qo‘ymaymiz", deb yozgan Orban Facebookda.

Orbanning FIDES partiyasi 12 aprel kuni bo‘lib o‘tgan parlament saylovlarida Madyarning Tisa partiyasidan mag‘lubiyatga uchraganidan so‘ng muxolifatga o‘tdi. Parlamentda ovozlarning uchdan ikki qismidan ko‘prog‘ini olgan g‘oliblar endi o‘zlari xohlagan va amaldagi konstitusiyaga jiddiy o‘zgartirishlar kiritishni niyat qilgan har qanday qonunni qabul qilishlari, so‘ngra bir yil ichida yangisini ishlab chiqishlari mumkin.

4 iyul kuni parlamentga taqdim etilgan konstitusiyaga kiritilgan o‘zgartirishlar prezident Tamash Shuyokning lavozimidan chetlashtirilishini o‘z ichiga oladi. Hukumat "ushbu choraning maqsadi davlat rahbari institutiga ishonchni tiklash va hokimiyat faoliyatining konstitusiyaviy tamoyillariga rioya qilinishini ta’minlash" ekanligini tushuntirdi. Saylovda g‘alaba qozonganidan so‘ng, Magyar o‘zini Orban shogirdi deb da’vo qilib, avvalgi hukumatning suiiste’molliklarini oqlaganini da’vo qilib, iste’foga chiqishni talab qila boshladi. Shuyok iste’foga chiqishdan bosh tortdi va Yevropa Kengashining maslahat organi bo‘lgan Venesiya komissiyasiga ushbu mojaro bo‘yicha konstitusiyaviy qonun va Yevropa demokratik normalari nuqtai nazaridan fikr bildirish uchun murojaat qildi.