AQSh prezidenti Donald Tramp Vashington Eron bilan kelishuv tuzish yoki Islom Respublikasiga qarshi harbiy harakatlarni davom ettirish o‘rtasida tanlov qilishi kerakligini ma’lum qildi.
«Men bir qarorga kelishim kerak: ularni butunlay tugatish kerakmi — bu juda oson bo‘lar edi — yoki kelishuv tuzish kerakmi? Bor-yo‘g‘i shu», — dedi Tramp Fox News telekanalining Sunday Morning Futures dasturiga bergan va 25 oktyabr kuni e’lon qilingan intervyusida.
Amerika yetakchisining so‘zlariga ko‘ra, AQSh urushda salmoqli natijalarga erishdi hamda Eronning harbiy va iqtisodiy salohiyatini jiddiy ravishda zaiflashtirdi. Tramp, shuningdek, Vashington Ormuz bo‘g‘izi ustidan po‘latday to‘liq nazorat o‘rnatganini ta’kidladi.
«Yodda tuting, endi Xurmuz bo‘g‘izini biz nazorat qilyapmiz. Ular hech narsa olishmayapti, biz esa hamma narsaga ega bo‘lyapmiz», — dedi AQSh prezidenti va Amerika harbiy-deңiz kuchlarining Eron portlarini blokada qilish bo‘yicha harakatlarini favqulodda samarali deb atadi.
Tramp, shuningdek, Xurmuz bo‘g‘izi orqali neft tashish hajmi urushdan oldingi darajadan oshij ketganini ta’kidladi. Mojaro sharoitida berilgan ushbu bayonot yuzasidan mustaqil tasdiqlovchi ma’lumotlar keltirilmagan.
Vashington tomonidan yangrayotgan tahdidlar fonida Tehron diplomatik murosaga tayyorligini bildirishda davom etmoqda. Eronning Pokistondagi elchisi Rizo Amiri Mog‘addam 24 oktyabr kuni ma’lum qilishicha, Tehron Islomobod orqali AQSh dengiz blokadasini bekor qilishi evaziga Xurmuz bo‘g‘izini ochish taklifini yetkazgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Vashington bu shartga rozi bo‘lmagan va blokadani davom ettirishni talab qilmoqda.
Avvalroq Pokiston va Qatar konfliktni to‘xtatish hamda Eron yadro dasturiga daxldor kengroq kelishuvni tayyorlash bo‘yicha muzokaralarda vositachi sifatida chiqish qilgan edi. Shu bilan birga, tomonlarning muammoni hal etish shartlari bo‘yicha pozisiyalari bir-biridan keskin farq qilmoqda.
26 oktyabr kuni Saudiya Arabistoni, Pokiston va Turkiya vakillari Tehronda Eron rasmiylari bilan uchrashdi. Muzokaralar mintaqadagi taranglikni kamaytirish va inqirozdan diplomatik chiqish yo‘llarini izlashga qaratilgan. Qatar ham Tehronga o‘z vositachilarini yuborgan.
Shu tariqa, Trampning harbiy harakatlarni davom ettirish ehtimoli haqidagi bayonotlari mintaqa mamlakatlarining Vashington va Tehron o‘rtasidagi muzokaralarni qayta tiklashga bo‘lgan urinishlari fonida yangradi.