Fidanning arab mamlakatlariga murojaati: "Gegemonlar ketsa, ular yanada qiyinroq meros qoldiradi"

Islom birdamligi haqida gapirar ekan, Hakan Fidan Turkiya va arab hamda islom mamlakatlari o‘zlarining xavfsizlik arxitekturasini yaratishi va o‘zaro so‘zsiz ishonch muhitini yaratishi kerakligini ta’kidladi.

Turkiya tashqi ishlar vaziri Hakan Fidan bu haqda Al Jazeera telekanaliga bergan intervyusida aytib o‘tdi.

"Ha, bizning mamlakatlarimiz bunga muhtoj. Biz o‘zimiz o‘rtasida fundamental va mutlaq ishonchni yaratishimiz kerak va to‘xtatuvchi ikkinchi darajali omil bo‘lishi kerak. Mintaqamizdagi asosiy muammo - bu davlatlar o‘rtasidagi ishonchning yo‘qligi. Agar biz xalqlar o‘rtasidagi ishonchni mustahkamlay olsak, bu biron bir mamlakatning hukmronligisiz barqarorlik va tinchlikni ta’minlashga yordam beradi.

Evropa Ittifoqi o‘z hamjamiyatini noldan qanday qurganiga qarang. Nima uchun biz ham shunday qila olmaymiz? Biz yangi blok yoki lager yaratishni maqsad qilmayapmiz. Biz mintaqaviy birdamlik uchun platforma yaratmoqchimiz. Biz ikki yoki uchta mamlakatdan boshlashimiz mumkin, ammo vaqt o‘tishi bilan u mintaqadagi ko‘pgina davlatlarni qamrab oluvchi keng qamrovli tuzilishga aylansa, bu ideal bo‘lar edi", deb ta’kidladi tashqi ishlar vaziri.

"Ha, bizning mamlakatlarimiz bunga muhtoj. Biz o‘zimiz o‘rtasida mutlaq ishonchni yaratishimiz kerak va to‘xtatuvchi ikkinchi darajali omil bo‘lishi kerak. Mintaqamizdagi asosiy muammo - bu davlatlar o‘rtasidagi ishonchning yo‘qligi. Agar biz xalqlar o‘rtasidagi ishonchni mustahkamlay olsak, bu biron bir mamlakatning hukmronligisiz barqarorlik va tinchlikni ta’minlashga yordam beradi."

Evropa Ittifoqi o‘z hamjamiyatini noldan qanday qilib qurganiga qarang. Nima uchun biz ham shunday qila olmaymiz? Biz yangi blok yoki lager yaratishni maqsad qilmayapmiz. Biz mintaqaviy birdamlik uchun platforma yaratmoqchimiz. Biz ikki yoki uchta mamlakatdan boshlashimiz mumkin, ammo vaqt o‘tishi bilan u mintaqadagi ko‘pgina davlatlarni qamrab oluvchi keng qamrovli tuzilishga aylansa, bu ideal bo‘lar edi", deb ta’kidladi tashqi ishlar vaziri.

Fidanning fikricha, mintaqaviy birdamlik bo‘lmagan taqdirda, gegemonga ehtiyoj doimo paydo bo‘ladi:

"Gegemon sizning muammolaringizni hal qilish uchun keladi, lekin u ketganda, undan ham qiyinroq meros qoldiradi. Ikkinchidan, gegemon har doim narx talab qiladi. Biz buni AQSh va mintaqadagi boshqa gegemonlar bilan ko‘rganmiz. Shuning uchun biz o‘z muammolarimizni mustaqil ravishda hal qila olishimiz kerak. Bu ma’lum darajada birdamlik va institusionalizasiyani talab qiladi."