Bugun Yangi O‘zbekiston nafaqat siyosiy va iqtisodiy islohotlar, balki tabiiy boyliklardan oqilona foydalanish, milliy brendlarni dunyoga tanitish borasida ham mutlaqo yangi davrni boshdan kechirmoqda. Bu ulkan o‘zgarishlar zamirida Muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tomonidan tadbirkorlarga berilayotgan keng imkoniyatlar, erkinliklar va shaxsan qo‘llab-quvvatlash siyosati yotibdi. Davlatimiz rahbarining tadbirkor davlatning tayanchi degan g‘oyalari biz kabi xalqaro miqyosda faoliyat yuritayotgan biznes vakillariga cheksiz kuch va dadil qadamlar tashlash uchun qanot bo‘lmoqda. Biz yaratilgan ushbu qulay investisiyaviy muhitdan foydalanib, Surxondaryo zaminining noyob xazinasi — Sherobod tumanidagi Xo‘jaikon tuz konini jahon miqyosidagi brendga aylantirishni o‘z oldimizga maqsad qilib qo‘ydik.
Xo‘jaikon tuz koni shunchaki mineral xomashyo manbai emas. Bu tabiatning insoniyatga in’om etgan bebaho shifobaxsh xazinasidir. Ushbu kondagi tuz qatlamlarining qalinligi 350-400 metrgacha yetib, uning tarkibidagi sof natriy xlorid miqdori 99,7 foizgacha yetadi. Bu dunyo bo‘yicha eng yuqori ko‘rsatkichlardan biridir. Biroq, bizni eng ko‘p hayratga soladigan jihati — bu yerdagi tabiiy tuz g‘orlarining speleoterapevtik xususiyatidir. G‘or ichidagi o‘ziga xos mikroiqlim, havoning tuz aerozollari bilan to‘yinganligi nafas yo‘llari kasalliklari, bronxial astma, allergiya va pnevmoniya asoratlarini davolashda mo‘’jizaviy ta’sirga ega. Biz ana shu tabiiy xususiyatlarni zamonaviy ilm-fan va yuqori texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirishga kirishdik.
Ilgari, afsuski, biz ushbu bebaho boylikni qadrlay olmas edik. Tuz oddiy xomashyo sifatida, kilolab, juda arzon narxlarda sotilardi. Jahon Savdo Tashkiloti va Global savdo tahlillar markazining statistik ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo bozorida oddiy xomashyo sifatida sotiladigan tosh tuzi va yuqori texnologiya asosida qayta ishlangan tibbiy yoki gurman tuzlari o‘rtasidagi narx farqi 15-20 barobargacha yetadi. Taraqqiy etgan mamlakatlar xomashyoni emas, balki unga qo‘shilgan qiymatni sotib boylik orttiradi. Yevrostat ma’lumotlariga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi bozorida bio-organik va shifobaxsh premium sinfidagi tuz mahsulotlariga bo‘lgan yillik talab barqaror ravishda 8-10 foizga o‘sib bormoqda.
Yangi O‘zbekiston davrida iqtisodiy yondashuv o‘zgardi. Prezidentimiz ta’kidlaganlaridek, biz tayyor xomashyo emas, balki tayyor mahsulot va yuqori qo‘shilgan qiymat yaratishimiz kerak. Biz innovasion qayta ishlash texnologiyalarini olib kirish orqali ushbu yondashuvni butunlay o‘zgartirdik. Endilikda Surxon tuzi oldingidek qadrsiz sotilmayapti. U xalqaro standartlar asosida tozalanib, boyitilib, tibbiy, kosmetologik va oliy darajadagi iste’mol mahsuloti sifatida o‘z munosib narxlarida dunyo bozoriga olib chiqilmoqda. Mahsulotimiz xorijda yuqori baholanmoqda, chunki unda kimyoviy qo‘shimchalar yo‘q — u 100 foiz tabiiy va ekologik toza.
Olib borgan izchil mehnatlarimiz natijasida Surxon zaminining shifobaxsh tuzi bugun Yevropa markazigacha yetib bordi. “Bizayla” va “Kapa Yurt” kompaniyalarining sa’y-harakatlari bilan Germaniyada milliy tuz mahsulotlarimizning maxsus Savdo uyi ochildi. Xalqaro ekspertlarning e’tirof etishicha, Germaniya kabi qat’iy standartlar va eko-sertifikatlar talab qiladigan bozorga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish rivojlanayotgan davlatlar brendlari uchun yuqori sifat belgisi hisoblanadi. Germaniyadagi Savdo uyimiz orqali nafaqat mahsulot sotilmoqda, balki Yevropalik distribyutorlar bilan uzoq muddatli shartnomalar imzolanib, Surxon tuzining eksport hajmi va geografiyasi izchil kengaymoqda. Bu O‘zbekiston tog‘-kon sanoati tarixida mahsulotni brend darajasiga ko‘tarib, Yevropa Ittifoqining eng talabchan bozoriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirib borish borasidagi ulkan qadamdir. Bugungi kunda tuzimiz chet el mamlakatlariga yuqori qiymatda eksport qilinmoqda va bu orqali yurtimizga xorijiy valyuta oqimi kirib kelishi ta’minlanmoqda.
Biz boshlagan yirik loyiha — “Kapa Yurt Salt Town” eko-shaharchasi O‘zbekistonda tibbiy va sog‘lomlashtirish turizmini mutlaqo yangi bosqichga olib chiqadi.
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti va Xalqaro sog‘lomlashtirish turizmi instituti ma’lumotlariga ko‘ra, global miqyosda tibbiy va ekoturizm bozori yiliga o‘rtacha 12-15 foizga o‘sib bormoqda va uning yillik aylanmasi 100 milliard dollardan oshadi. Dunyo bo‘yicha surunkali nafas yo‘llari kasalliklaridan aziyat chekayotgan 300 milliondan ortiq aholining salmoqli qismi aynan tabiiy speleoterapiya maskanlariga ehtiyoj sezadi. Xorijiy investorlar hamkorligida barpo etilayotgan bizning majmuamiz yiliga yuz minglab mahalliy va chet ellik sayyohlarni qabul qilish imkoniyatiga ega bo‘ladi va mamlakatimizning ushbu global bozordagi ulushini ta’minlaydi. Gumbazsimon modulli mehmonxonalar, tuzli basseynlar, sog‘lomlashtirish markazlari va sun’iy tuzli ko‘llar tizimi bu yerda yaxlit bir eko-tizimni hosil qiladi.
Eng muhimi, bu loyihalar zamirida inson qadri yotibdi. Yangi ishlab chiqarish quvvatlari va turistik majmuaning ishga tushirilishi hisobiga Surxondaryo viloyatida yuzlab yangi doimiy ish o‘rinlari yaratilmoqda. Mahalliy aholi, ayniqsa yoshlar va xotin-qizlar zamonaviy sharoitlarda, munosib ish haqi bilan ta’minlanmoqda. Bu esa hududning iqtisodiy farovonligini yuksaltirishga xizmat qilyapti.
Xo‘jaikon tuz koni misolida ko‘rib turibmizki, Yangi O‘zbekistonda tadbirkorlikka berilayotgan e’tibor yurtimizning har bir qarich yeridagi boylikni xalqimiz manfaatiga xizmat qildirish imkonini bermoqda. Maqsadimiz — Surxon tuzini dunyoning har bir nuqtasida taniladigan, O‘zbekiston nomini ulug‘laydigan brendga aylantirish va yurtimiz iqtisodiyotiga, xalqimiz salomatligiga munosib hissa qo‘shishdir. Zero, bugungi O‘zbekistonda buning uchun barcha imkoniyatlar va siyosiy iroda mavjud!
Ilhomjon Boqijonov,
“Kapa Yurt” va “Bizayla” kompaniyalari asoschisi