Iqlim o‘zgarishi butun dunyo bo‘ylab 1,5 milliard ayollar va qizlarga tahdid solmoqda

Dunyo ayollari va qizlarining uchdan bir qismidan ko‘prog‘i yoki 1,5 milliard kishi iqlim xavflariga moyil hududlarda yashaydi.

Bu hududlar iqtisodiy beqarorlik va gender tengsizligiga ham moyil, deb xabar beradi BMT yangiliklar xizmati.

“BMT-Ayollar” tashkilotining ma’lumotlariga ko‘ra, iqlim o‘zgarishi ijtimoiy va iqtisodiy tengsizlikni kuchaytirmoqda. Agar hozirgi tendensiyalar davom etsa, global isish kamida 1,8 daraja Selsiyga yetishi mumkin. Natijada, qurg‘oqchilik, suv toshqinlari, o‘rmon yong‘inlari va siklonlar yanada halokatli bo‘ladi, deb xabar berdi Kazinform.

Ekspertlar eng yomon holatda, 2050 yilga borib yana 141 million ayol va qiz o‘ta qashshoqlikka tushib qolishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda.

24 mamlakatni qamrab olgan tadqiqotga ko‘ra, o‘rtacha harorat bir darajaga ko‘tarilganda, ayollarning daromadi erkaklarnikiga qaraganda 34 foizga ko‘proq kamayadi. Bu, boshqa narsalar qatori, hosil nobud bo‘lgan taqdirda ish o‘rinlarini o‘zgartirish yoki boshqa joyga ko‘chish imkoniyatining cheklanganligi bilan bog‘liq.

Iqlim o‘zgarishi ayollar zimmasidagi haq to‘lanmaydigan uy ishlari yukini ham oshiradi. Xususan, suv tanqisligining ortishi tufayli suv tashish uchun sarflanadigan vaqt 2050 yilga borib 30 foizga oshishi mumkin.

Bundan tashqari, iqlim o‘zgarishi genderga asoslangan zo‘ravonlik xavfini oshiradi. 14 mamlakatda o‘tkazilgan tadqiqotga ko‘ra, uzoq davom etgan kuchli qurg‘oqchilik o‘smir qizlar va yosh ayollarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik xavfini 21 foizga oshiradi.

BMT vakillari iqlim sharoitining yomonlashishi erta nikohlarning ko‘payishiga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda. Chunki iqtisodiy qiyinchiliklarga duch kelgan oilalar voyaga yetmagan qizlarini turmushga berishga majbur bo‘ladigan holatlar mavjud.

Ayollar ham iqlim bo‘yicha qarorlar qabul qilishda yetarlicha vakillikka ega emaslar. Dunyo energetika vazirlarining atigi 12 foizi ayollardir.

Tashkilot ma’lumotlariga ko‘ra, milliy iqlim rejalarining 73 foizi ayollar va qizlar duch keladigan xavflarni hal qiladi. Biroq, mamlakatlarning uchdan bir qismidan sal ko‘proq qismi bu muammolarni hal qilish uchun keng qamrovli choralarga ega.

Ekspertlarning ta’kidlashicha, to‘g‘ri investisiyalar bilan ayollar ekologik toza sohalarda yangi ish o‘rinlarining 66 foizigacha bo‘lishi mumkin. Bu 2035 yilga borib ayollar uchun qo‘shimcha 68 million ish o‘rni yaratishi mumkin.

“BMT-Ayollar” tashkiloti Antalyada bo‘lib o‘tayotgan 31-Birlashgan Millatlar Tashkilotining iqlim o‘zgarishi bo‘yicha konferensiyasida (COR31) dunyo yetakchilarini gender tengligiga e’tibor qaratishga chaqirdi.