So‘nggi yillarda O‘zbekistonda kadrlar salohiyatini oshirish va yoshlarni xorijning eng nufuzli oliy ta’lim muassasalarida o‘qitish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Bu borada «El-yurt umidi» jamg‘armasi muhim rol o‘ynab kelmoqda. Jamg‘arma ijrochi direktori Gulnoza Ismailovaning ma’lum qilishicha, hozirgacha ushbu dastur doirasida chet elda tahsil olib, vatanga qaytgan mutaxassislar soni 2,5 mingdan oshgan. Ular bugungi kunda turli sohalarda hamda davlat idoralarida muvaffaqiyatli faoliyat yuritishmoqda.
Biroq xorijda ta’lim olish nafaqat katta imkoniyat, balki ulkan mas’uliyat hamdir. Jamg‘arma faoliyatiga raqamlashtirish texnologiyalarining joriy etilishi natijasida sohadagi mavjud muammolarni aniqlash va bartaraf etish imkoniyati kengaydi. Mana shunday tizimli nazorat natijasida, ilk bor 30 nafar stipendiant o‘z maqomidan mahrum qilindi.
Gulnoza Ismailovaning ta’kidlashicha, bunga quyidagi omillar sabab bo‘lgan:
• Shartnomaviy majburiyatlarni bajarmaslik: Ayrim talabalar o‘qishni tamomlagach, belgilangan tartibda vatanga qaytib kelmagan.
• Akademik ko‘rsatkichlarning pastligi: Ba’zi stipendiantlarning o‘qish davomidagi o‘zlashtirish ko‘rsatkichlari surunkali ravishda tushib ketgan.
• To‘rt tomonlama shartnoma shartlarini buzish: Talabalar o‘z zimmalariga olgan boshqa majburiyatlarini lozim darajada bajarishmagan.
Ushbu holatlar bo‘yicha choralar to‘liq qonuniy doirada, sud tartibida va odil sudlov tamoyillari asosida ko‘rib chiqilib, tegishli qarorlar qabul qilingan.
Ilmga davlat buyurtmasi sifatida qarash lozim
Jamg‘arma rahbariyati stipendiantlarni xorijdagi o‘qishga shunchaki shaxsiy loyiha yoki oddiy ta’lim sifatida qaramaslikka chaqiradi. Bu — davlatning turli sohalardagi ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan muhim davlat buyurtmasidir. Davlatimiz rahbari tomonidan dastur oldiga chet eldagi ta’limga ko‘proq ilmiy-tadqiqot nuqtai nazaridan yondashish vazifasi qo‘yilgan.
Shu maqsadda, jamg‘arma tarixida ilk bor talabalarning ta’lim davridagi akademik o‘zlashtirishini baholovchi KPI (samaradorlikning muhim ko‘rsatkichlari) tizimi joriy etildi. Endilikda stipendiantlarning har semestrda to‘playdigan kreditlari va fanlarni o‘zlashtirishi to‘liq va qat’iy nazorat qilib boriladi.
Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, «El-yurt umidi» jamg‘armasi ajratayotgan mablag‘lar xalq va davlat manfaatlariga xizmat qilishi kerak. Yangi nazorat tizimining yo‘lga qo‘yilishi esa xorijga yo‘l olayotgan har bir yoshning o‘z zimmasidagi mas’uliyatni chuqurroq his qilishiga yordam beradi.