Замин қаъридаги оқ олтин: Сурхон тузи дунё бозорида ёхуд Янги Ўзбекистонда тиббий туризм ва экспортнинг янги босқичи

Бугун Янги Ўзбекистон нафақат сиёсий ва иқтисодий ислоҳотлар, балки табиий бойликлардан оқилона фойдаланиш, миллий брендларни дунёга танитиш борасида ҳам мутлақо янги даврни бошдан кечирмоқда. Бу улкан ўзгаришлар замирида Муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёев томонидан тадбиркорларга берилаётган кенг имкониятлар, эркинликлар ва шахсан қўллаб-қувватлаш сиёсати ётибди. Давлатимиз раҳбарининг тадбиркор давлатнинг таянчи деган ғоялари биз каби халқаро миқёсда фаолият юритаётган бизнес вакилларига чексиз куч ва дадил қадамлар ташлаш учун қанот бўлмоқда. Биз яратилган ушбу қулай инвестициявий муҳитдан фойдаланиб, Сурхондарё заминининг ноёб хазинаси — Шеробод туманидаги Хўжаикон туз конини жаҳон миқёсидаги брендга айлантиришни ўз олдимизга мақсад қилиб қўйдик.

Хўжаикон туз кони шунчаки минерал хомашё манбаи эмас. Бу табиатнинг инсониятга инъом этган бебаҳо шифобахш хазинасидир. Ушбу кондаги туз қатламларининг қалинлиги 350-400 метргача етиб, унинг таркибидаги соф натрий хлорид миқдори 99,7 фоизгача етади. Бу дунё бўйича энг юқори кўрсаткичлардан биридир. Бироқ, бизни энг кўп ҳайратга соладиган жиҳати — бу ердаги табиий туз ғорларининг спелеотерапевтик хусусиятидир. Ғор ичидаги ўзига хос микроиқлим, ҳавонинг туз аэрозоллари билан тўйинганлиги нафас йўллари касалликлари, бронхиал астма, аллергия ва пневмония асоратларини даволашда мўъжизавий таъсирга эга. Биз ана шу табиий хусусиятларни замонавий илм-фан ва юқори технологиялар билан уйғунлаштиришга киришдик.

Илгари, афсуски, биз ушбу бебаҳо бойликни қадрлай олмас эдик. Туз оддий хомашё сифатида, килолаб, жуда арзон нархларда сотиларди. Жаҳон Савдо Ташкилоти ва Глобал савдо таҳлиллар марказининг статистик маълумотларига кўра, дунё бозорида оддий хомашё сифатида сотиладиган тош тузи ва юқори технология асосида қайта ишланган тиббий ёки гурман тузлари ўртасидаги нарх фарқи 15-20 баробаргача етади. Тараққий этган мамлакатлар хомашёни эмас, балки унга қўшилган қийматни сотиб бойлик орттиради. Евростат маълумотларига кўра, Европа Иттифоқи бозорида био-органик ва шифобахш премиум синфидаги туз маҳсулотларига бўлган йиллик талаб барқарор равишда 8-10 фоизга ўсиб бормоқда.

Янги Ўзбекистон даврида иқтисодий ёндашув ўзгарди. Президентимиз таъкидлаганларидек, биз тайёр хомашё эмас, балки тайёр маҳсулот ва юқори қўшилган қиймат яратишимиз керак. Биз инновацион қайта ишлаш технологияларини олиб кириш орқали ушбу ёндашувни бутунлай ўзгартирдик. Эндиликда Сурхон тузи олдингидек қадрсиз сотилмаяпти. У халқаро стандартлар асосида тозаланиб, бойитилиб, тиббий, косметологик ва олий даражадаги истеъмол маҳсулоти сифатида ўз муносиб нархларида дунё бозорига олиб чиқилмоқда. Маҳсулотимиз хорижда юқори баҳоланмоқда, чунки унда кимёвий қўшимчалар йўқ — у 100 фоиз табиий ва экологик тоза.

Олиб борган изчил меҳнатларимиз натижасида Сурхон заминининг шифобахш тузи бугун Европа марказигача етиб борди. “Bizayla” ва “Kapa Yurt” компанияларининг саъй-ҳаракатлари билан Германияда миллий туз маҳсулотларимизнинг махсус Савдо уйи очилди. Халқаро экспертларнинг эътироф этишича, Германия каби қатъий стандартлар ва эко-сертификатлар талаб қиладиган бозорга тўғридан-тўғри кириш ривожланаётган давлатлар брендлари учун юқори сифат белгиси ҳисобланади. Германиядаги Савдо уйимиз орқали нафақат маҳсулот сотилмоқда, балки Европалик дистрибьюторлар билан узоқ муддатли шартномалар имзоланиб, Сурхон тузининг экспорт ҳажми ва географияси изчил кенгаймоқда. Бу Ўзбекистон тоғ-кон саноати тарихида маҳсулотни бренд даражасига кўтариб, Европа Иттифоқининг энг талабчан бозорига тўғридан-тўғри кириб бориш борасидаги улкан қадамдир. Бугунги кунда тузимиз чет эл мамлакатларига юқори қийматда экспорт қилинмоқда ва бу орқали юртимизга хорижий валюта оқими кириб келиши таъминланмоқда.

Биз бошлаган йирик лойиҳа — “Kapa Yurt Salt Town” эко-шаҳарчаси Ўзбекистонда тиббий ва соғломлаштириш туризмини мутлақо янги босқичга олиб чиқади.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ва Халқаро соғломлаштириш туризми институти маълумотларига кўра, глобал миқёсда тиббий ва экотуризм бозори йилига ўртача 12-15 фоизга ўсиб бормоқда ва унинг йиллик айланмаси 100 миллиард доллардан ошади. Дунё бўйича сурункали нафас йўллари касалликларидан азият чекаётган 300 миллиондан ортиқ аҳолининг салмоқли қисми айнан табиий спелеотерапия масканларига эҳтиёж сезади. Хорижий инвесторлар ҳамкорлигида барпо этилаётган бизнинг мажмуамиз йилига юз минглаб маҳаллий ва чет эллик сайёҳларни қабул қилиш имкониятига эга бўлади ва мамлакатимизнинг ушбу глобал бозордаги улушини таъминлайди. Гумбазсимон модулли меҳмонхоналар, тузли бассейнлар, соғломлаштириш марказлари ва сунъий тузли кўллар тизими бу ерда яхлит бир эко-тизимни ҳосил қилади.

Энг муҳими, бу лойиҳалар замирида инсон қадри ётибди. Янги ишлаб чиқариш қувватлари ва туристик мажмуанинг ишга туширилиши ҳисобига Сурхондарё вилоятида юзлаб янги доимий иш ўринлари яратилмоқда. Маҳаллий аҳоли, айниқса ёшлар ва хотин-қизлар замонавий шароитларда, муносиб иш ҳақи билан таъминланмоқда. Бу эса ҳудуднинг иқтисодий фаровонлигини юксалтиришга хизмат қиляпти.

Хўжаикон туз кони мисолида кўриб турибмизки, Янги Ўзбекистонда тадбиркорликка берилаётган эътибор юртимизнинг ҳар бир қарич еридаги бойликни халқимиз манфаатига хизмат қилдириш имконини бермоқда. Мақсадимиз — Сурхон тузини дунёнинг ҳар бир нуқтасида таниладиган, Ўзбекистон номини улуғлайдиган брендга айлантириш ва юртимиз иқтисодиётига, халқимиз саломатлигига муносиб ҳисса қўшишдир. Зеро, бугунги Ўзбекистонда бунинг учун барча имкониятлар ва сиёсий ирода мавжуд!

Илҳомжон Боқижонов,
“Kapa Yurt” ва “Bizayla” компаниялари асосчиси