O‘zbekistonda yaylovlar toifalarga ajratiladi: ayrimlarida chorva boqish taqiqlanyapti

O‘zbekistonda yaylov yerlaridan foydalanishning yangi tartibi joriy etiladi. Prezidentning 2026 yil 14 oktyabrdagi PQ–374-sonli qaroriga ko‘ra, yaylovlar holatiga qarab uch toifaga ajratiladi, chorvachilik xo‘jaliklarini qo‘llab-quvvatlash va yerlarni tiklash bo‘yicha qo‘shimcha choralar ko‘riladi.

Yangi tartib asosida yaylovlar «yashil», «sariq» va «qizil» hududlarga bo‘linadi. «Yashil» hududlarda chorva mollarini o‘tlatishga ruxsat beriladi. «Sariq» hududlarda yaylovlarning holatini saqlash maqsadida almashlab o‘tlatish majburiy bo‘ladi. «Qizil» hududlarda esa chorva boqishga kamida uch yilga moratoriy joriy etiladi.

2027 yil 1 yanvardan boshlab bir bosh yirik yoki mayda shoxli mol uchun zarur yaylov maydoni me’yorlari geobotanik tahlil asosida, hududlar kesimida besh gektardan oshmagan miqdorda belgilanadi. Ushbu me’yorlarni Chorvachilik agentligi tasdiqlaydi.

Qarorda mahallalar uchun jamoat yaylovlarini tashkil etish ham nazarda tutilgan. Bunday yerlar xalq deputatlari tuman va shahar kengashlari qarorlari asosida mahalla fuqarolar yig‘inlariga 49 yil muddatga bepul ijaraga beriladi. Ularga nisbatan yer solig‘ining nol stavkasi qo‘llanadi.

Shuningdek, 2028 yil 1 yanvardan yaylovlarni sug‘urtalash tizimi joriy qilinadi. Sug‘urta mukofotining 50 foizini yaylovdan foydalanuvchilar, qolgan yarmini esa Qishloq xo‘jaligi sug‘urta jamg‘armasi davlat byudjetidan ajratiladigan mablag‘lar hisobidan qoplaydi.

2026 yil 1 oktyabrdan hisoblangan yaylov ijara to‘lovlari to‘liq hududiy yaylov xo‘jaliklariga yo‘naltiriladi. Qashqadaryo viloyatining Nishon va G‘uzor tumanlaridagi yaylovlarda esa 2027 yil 1 martgacha sun’iy yo‘ldosh orqali kuzatuv tizimi tajriba tariqasida joriy etiladi.

Bundan tashqari, 2026–2028 yillarda Buxoro cho‘l-yaylov ozuqabop o‘simliklari ilmiy-ishlab chiqarish markazi tomonidan 4 100 gektar urug‘chilik maydonlarini tashkil etish rejalashtirilgan.

Qarorga muvofiq, degradasiyaga uchragan yaylovlar maydonini 2026 yil oxirigacha 10 foizga, 2027 yil yakunigacha esa kamida 20 foizga qisqartirish maqsad qilingan.