Tadqiqot: Jinoyatchining tashqi ko‘rinishi shartli ravishda ozod qilinish ehtimoliga ta’sir qiladi

Biz atrofimizdagilarning tashqi ko‘rinishini doimiy ravishda baholaymiz, hatto xolis bo‘lishga harakat qilsak ham. Jordjiya shtati universiteti (AQSh) olimlari jozibali yuz xususiyatlariga ega mahbuslarning shartli ravishda ozod qilinish ehtimoli yuqori ekanligini aniqladilar.

Bu haqda knife.media portali xabar bermoqda.

Avvalgi tadqiqotlarga ko‘ra, o‘rtacha odam notanish odamlarning yuzlarini bir zumda baholaydi va ularning xarakteri haqida dastlabki xulosalar chiqaradi. Bu "super kuch" bizga xavfdan qochishga yordam beradi. Boshqa tomondan, shoshilinch "hukmlar" ko‘pincha noto‘g‘ri qarorlarga olib keladi.

Maqola mualliflari ikkita tajriba o‘tkazdilar. Ikkalasida ham ishtirokchilarga yosh kavkazlik erkaklarning yuzlari ko‘rsatildi. Keyin ko‘ngillilardan qaysi biri shartli ravishda ozod qilinishga loyiq va qaysi biri takroriy jinoyatchiga aylanish xavfi ostida ekanligini taxmin qilish so‘raldi.

Tadqiqotchilar tasvirlarni oldindan qayta ishladilar. Olimlar ularga jinoyat stereotiplariga mos keladigan xususiyatlarni berishdi: biroz qorong‘u teri, kichikroq ko‘zlar, tushirilgan qoshlar va kamroq aniq iyaklar. Boshqalarning yuzlari pushaymonroq qilingan: og‘iz burchaklari pastga tushirilgan, terisi ochroq qilingan va qoshlar ko‘tarilgan.

Olimlarning topilmalariga ko‘ra, odamlar tashqi ko‘rinishi jinoyat stereotiplariga mos keladiganlarga shartli ravishda ozod qilish ehtimoli ancha past bo‘lgan. Bezovtaroq ko‘rinadiganlarga ikkinchi imkoniyat berish ehtimoli ko‘proq bo‘lgan. Muhimi, ifodali yuzli erkaklar odamlarda murakkab his-tuyg‘ularni uyg‘otishgan: ularning holatida tarafkashlik effekti muhim rol o‘ynashni to‘xtatgan.

Olimlarning fikriga ko‘ra, sud tizimini takomillashtirish kerak. Masalan, hakamlar hay’ati va sudyalarning xolisligini ta’minlash uchun ko‘proq resurslar sarflanishi kerak.