Jinoyatni ko‘rib, ko‘rmaslikka olganlarga 6,6 million so‘mgacha jarima qo‘llanadi

O‘zbekistonda qonun bilan yuklatilgan majburiyat bo‘lishiga qaramay, sodir etilgan yoki tayyorlanayotgan huquqbuzarliklar haqida tegishli idoralarga xabar bermaganlik uchun ma’muriy javobgarlik va katta miqdordagi jarimalar joriy etilmoqda. Bosh prokuratura tomonidan ishlab chiqilgan yangi qonun loyihasiga ko‘ra, ayniqsa erta nikohlar, 16 yoshga to‘lmagan qizlarning homiladorligi va xotin-qizlarga nisbatan tazyiq holatlarini yashirgan xodimlar hamda mansabdor shaxslar qattiq jazoga tortiladi. Mazkur tashabbus jamiyatda jinoyatlarni xaspo‘shlash, «yopdi-yopdi» qilish illatiga chek qo‘yishga qaratilgan.

Yangi jarimalar miqdori: Kim qancha to‘laydi?

Qonun loyihasida mas’uliyatsizlik uchun aniq differensial jazo choralari belgilanmoqda:

Qatordagi xodimlarga: Qonunbuzarlik haqida xabar berish vakolati va majburiyati bo‘la turib, bunga beparvo qaragan xodimlarga — 2,2 million so‘mgacha jarima;

Mansabdor shaxslarga: Xizmat vazifasiga sovuqqonlik bilan qaragan mas’ul rahbarlar va mansabdorlarga — 4,4 million so‘mgacha jarima;

Bir yil ichida takroran sodir etilsa: Agar mansabdor shaxs bir yil davomida ushbu huquqbuzarlikni takroran sodir etsa — jarima miqdori 6,6 million so‘mgacha oshiriladi.

Qaysi holatlar haqida xabar berish shart?

Hujjat asosan ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlar va voyaga yetmaganlar xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan:

Erta nikoh va majburlashlar: Qizlarni erta turmushga berish yoki shar’iy nikoh o‘qitish holatlari;

16 yoshga to‘lmaganlar homiladorligi: Voyaga yetmagan qizlarning homiladorligi aniqlangan taqdirda tibbiyot va ta’lim muassasalari xodimlarining jim turishi taqiqlanadi;

Tegishli organlarga bildirish: Mas’ul shaxslar bunday faktlar yuzasidan zudlik bilan ichki ishlar organlariga yoki «Inson» ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish markazlariga rasmiy axborot berishlari shart bo‘ladi.

Nima uchun alohida javobgarlik zarur bo‘lib qoldi?

Bosh prokuratura mazkur normaning kechiktirib bo‘lmas zaruratini aniq raqamlar bilan asoslamoqda:

Jazosizlik oqibati: Alohida javobgarlik chorasining yo‘qligi ko‘plab soha xodimlari tomonidan og‘ir huquqbuzarliklarni yashirishga, «mahalla sha’ni» yoki «tashkilot obro‘si» bahonasida ko‘z yumishga sharoit yaratib kelayotgan edi;

Toshkentdagi 1 000 ta achchiq fakt: Yaqinda poytaxt Toshkent shahrining o‘zida mas’ullar tomonidan xabar berilmagan yoki yashirilgan 1 000 ga yaqin shu kabi holatlar fosh etildi;

Noqonuniy rad etishlar: Ushbu holatlar orasida hatto qonunbuzarliklar bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atishni noqonuniy ravishda rad etish holatlari ham uchragani tizimda qat’iy nazorat o‘rnatish vaqti kelganini ko‘rsatdi.