Evropada jinsiy yo‘l bilan yuqadigan kasalliklar keskin oshdi

Evropa Kasalliklarni Oldini Olish va Nazorat Qilish Markazining (ECDC) yangi ma’lumotlariga ko‘ra, jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar (JYYUI) 2024 yilda Yevropa bo‘ylab rekord darajaga yetadi, bu gonoreya, sifilis va tug‘ma sifilisning keskin ko‘payishi, shuningdek, test o‘tkazish va oldini olishdagi tafovutlarning kuchayishi bilan bog‘liq. Bu haqda ECDCning press-relizidagi hisobotlarda aytilgan.

2024 yil uchun ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, gonoreya holatlari soni 106 331 taga yetdi, bu 2015 yilga nisbatan 303 foizga ko‘p. Sifilis holatlari soni shu davrda ikki baravardan ko‘proq o‘sib, 45 577 taga yetdi. Hujjatda aytilishicha, xlamidiya jinsiy yo‘l bilan yuqadigan eng ko‘p qayd etilgan infeksiya bo‘lib qolmoqda, 213 443 ta holat qayd etilgan.

"Jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalar soni so‘nggi 10 yil ichida o‘sib bormoqda va 2024 yilda rekord darajaga yetdi. Davolanmasa, bu infeksiyalar surunkali og‘riq va bepushtlik kabi jiddiy asoratlarni keltirib chiqarishi mumkin, sifilis holatida esa yurak yoki asab tizimi muammolari", deb ta’kidladi ECDC infeksiyalar bo‘limi boshlig‘i Bruno Siansio, jinsiy yo‘l bilan yuqadigan kasalliklar alomatlari paydo bo‘lganda prezervativdan foydalanish va skrining muhimligini eslatib.

Press-relizda ta’kidlanishicha, jinsiy yo‘l bilan yuqadigan kasalliklar tendensiyalari turli maqsadli guruhlarda sezilarli darajada farq qiladi. Masalan, gomoseksual erkaklar "eng nomutanosib ta’sirlangan guruh" bo‘lib qolmoqda, bu esa gonoreya va sifilisning eng uzoq muddatli o‘sishini ko‘rsatadi. Sifilis bilan kasallanish geteroseksual populyasiyalar orasida ham, ayniqsa reproduktiv yoshdagi ayollar orasida ham ortib bormoqda, bu esa ma’lumotlarni taqdim etgan 14 ta Yevropa mamlakatida tug‘ma sifilis holatlarining deyarli ikki baravar ko‘payishiga olib keldi - 2023 yildagi 78 tadan 2024 yilda 140 tagacha.

"Jinsiy yo‘l bilan yuqadigan kasalliklarning ko‘payishini to‘xtatish uchun profilaktika xizmatlaridan foydalanish imkoniyati, testlardan osonroq foydalanish, tezroq davolanish va keyingi yuqishning oldini olish uchun sheriklar bilan samaraliroq muloqot zarur", deb ta’kidlaydi ECDC va sog‘liqni saqlash organlarini jinsiy yo‘l bilan yuqadigan infeksiyalarga qarshi kurash bo‘yicha milliy strategiyalarni zudlik bilan yangilashga va "profilaktik choralar samaradorligini yanada samaraliroq kuzatib borish uchun epidemiologik kuzatuv tizimlarini kuchaytirishga" chaqiradi.