Eron Qatardagi muzokaralar davomida xorijiy aktivlarini muzlatishdan chiqarish va Hormuz bo‘g‘ozini ochishga harakat qilmoqda.
Bu haqda Euronews manbalarga tayanib xabar berdi.
"Eron parlamenti raisi Muhammad Bag‘ir G‘olibaf va tashqi ishlar vaziri Abbos Arag‘chi ishtirok etgan Dohadagi muzokaralarda e’tibor Hormuz bo‘g‘ozi va yuqori darajada boyitilgan uran bilan bog‘liq masalalarga qaratildi", deyiladi xabarda.
Eron Markaziy banki rahbari Abdulnasser Hemmati shuningdek, Qo‘shma Shtatlar bilan mojaroni hal qilish bo‘yicha yakuniy kelishuvda aks etgan muzlatilgan aktivlar masalasini ham muhokama qiladi.
Ta’kidlanishicha, Vashington ilgari joriy qilingan sanksiyalar doirasida Tehronning muzlatilgan xorijiy aktivlarining bir qismini muzlatishdan chiqarishga rozi bo‘lgan. "Buning evaziga Hormuz bo‘g‘ozidagi cheklovlar va Eron portlariga va undan keladigan kemalarga qo‘yilgan dengiz blokadasi bekor qilinadi", deyiladi xabarda. Eronning xorijdagi aktivlarining aniq miqdori noma’lum, ammo ba’zi ommaviy axborot vositalari bu raqamni 6 milliard dollarga (5,1 milliard yevro) teng deb hisoblashmoqda. Ushbu mablag‘lar 2023 yilda Janubiy Koreyadan Qatarga Eron tomonidan qo‘lga olingan besh nafar AQSh fuqarosini ozod qilish evaziga o‘tkazilgan.
“2023 yil 7 oktyabrda Hamasning Isroil janubiga hujumi va keyinchalik AQSH-Eron munosabatlarining yomonlashuvidan so‘ng, bu aktivlar oshkor qilinmadi. Eron rasmiylari bu raqamni 12 milliard dollar (10,2 milliard yevro) deb e’lon qilishdi”, deyiladi maqolada.
Hozirgacha Pokiston AQSh va Eron o‘rtasidagi muzokaralarda asosiy vositachi bo‘lib kelgan. Ilgari ikki tomon o‘rtasida vositachi bo‘lib ham xizmat qilgan Qatar yaqinda muzokaralarda faolroq rol o‘ynay boshladi.
Shu oy boshida Qatar Bosh vaziri va tashqi ishlar vaziri Shayx Muhammad bin Abdulrahmon Al Soniy Qo‘shma Shtatlarda AQSh Davlat kotibi Marko Rubio va vise-prezident Jey Di Vens bilan uchrashdi. O‘tgan hafta Qatar, BAA va Saudiya Arabistoni AQSh prezidenti Donald Trampni Eronga qarshi hujumlarni qayta boshlashni kechiktirishga ishontirishga muvaffaq bo‘lishdi.
Shuni ta’kidlash kerakki, dunyo neft va tabiiy gaz ta’minotining beshdan bir qismini tashkil etuvchi Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashishning yopilishi global energiya xavfsizligiga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi.