AQSh Eronga urushni to‘xtatish uchun 11 ta shart qo‘ydi

AQSh Eronga urushni tugatish uchun o‘z shartlarini yubordi, deb xabar beradi The New York Times manbalarga tayanib.

Gazeta manbalariga ko‘ra, Vashingtonning rejasi Eronning ballistik raketa dasturi, mamlakatning yadroviy dasturi va dengiz muammolarini keng qamrab oladi. Uning aksariyat bandlari allaqachon ommaviy axborot vositalarida paydo bo‘lgan.

AQSh talablari:

1. Hurmuz bo‘g‘ozining “erkin dengiz zonasi” sifatida ochiqligini saqlab qolish.
2. Raketa dasturining soni va masofasini cheklash.
3. Raketalardan faqat o‘zini himoya qilish uchun foydalanishni cheklash.
4. Mavjud yadroviy imkoniyatlarni demontaj qilish.
5. Yadro quroliga ega bo‘lish istagidan voz kechish.
6. Eron hududida yadroviy materiallarni boyitishni taqiqlash.
7. Tomonlar tomonidan kelishilgan jadvalga muvofiq barcha boyitilgan materiallarni MAGATEga topshirish.
8. Natanz, Isfahon va Fordovdagi yadroviy inshootlarni yo‘q qilish.
9. Erondagi jarayonlarni shaffoflik va MAGATE nazoratiga o‘tkazish.
10. Mintaqada qurolli proksi guruhlaridan foydalanish strategiyasidan voz kechish.
11. Yaqin Sharqdagi jangari guruhlarni moliyalashtirish va qurollantirishni to‘xtatish.

Eron uchun o‘zaro imtiyozlar:

1. Barcha sanksiyalarni bekor qilish.
2. Bushehrda fuqarolik yadro dasturini (elektr energiyasi ishlab chiqarish) ilgari surish va rivojlantirishda Amerikaning yordami.
3. Sanksiyalarni qayta joriy etish tahdidini bekor qilish.

NYT xabariga ko‘ra, Pokiston armiyasi shtabi boshlig‘i Sayid Asim Munir AQSh va Eron o‘rtasidagi asosiy vositachiga aylandi.

Nashrning ta’kidlashicha, Pokiston orqali yetkazilgan reja Eron rasmiylari orasida qanchalik keng tarqalgani va Eron uni muzokaralar uchun asos sifatida qabul qiladimi yoki yo‘qmi, hali aniq emas. Isroil bu taklifni qo‘llab-quvvatlaydimi yoki yo‘qmi, noma’lum.

Nashr ta’kidlaganidek, ushbu reja va Oq uyning muzokaralarga sodiqligi Donald Trampning hozirgi Eron rejimi hokimiyatda qolishini qabul qilishga tayyor ekanligini anglatadi.

Eslatib o‘tamiz, Eron Qo‘shma Shtatlar bilan muzokaralar olib borayotganini rad etdi va Trampning bayonotlarini neft narxlari va moliya bozori baholarini manipulyasiya qilishga urinish deb atadi.

Bundan tashqari, Tehron urushni tugatish uchun o‘z shartlarini e’lon qildi: hujum uchun kompensasiya, Fors ko‘rfazidan barcha Amerika bazalarini olib chiqish, barcha sanksiyalarni bekor qilish va Qo‘shma Shtatlar hamda Isroil tomonidan tajovuz qilmaslik kafolatlari.

Ko‘rib turganimizdek, bu fikrlarning barchasidan faqat bittasi Amerika takliflariga mos keladi: barcha sanksiyalarni bekor qilish.