Фиданнинг араб мамлакатларига мурожаати: "Гегемонлар кетса, улар янада қийинроқ мерос қолдиради"

Ислом бирдамлиги ҳақида гапирар экан, Ҳакан Фидан Туркия ва араб ҳамда ислом мамлакатлари ўзларининг хавфсизлик архитектурасини яратиши ва ўзаро сўзсиз ишонч муҳитини яратиши кераклигини таъкидлади.

Туркия ташқи ишлар вазири Ҳакан Фидан бу ҳақда Al Jazeera телеканалига берган интервьюсида айтиб ўтди.

"Ҳа, бизнинг мамлакатларимиз бунга муҳтож. Биз ўзимиз ўртасида фундаментал ва мутлақ ишончни яратишимиз керак ва тўхтатувчи иккинчи даражали омил бўлиши керак. Минтақамиздаги асосий муаммо - бу давлатлар ўртасидаги ишончнинг йўқлиги. Агар биз халқлар ўртасидаги ишончни мустаҳкамлай олсак, бу бирон бир мамлакатнинг ҳукмронлигисиз барқарорлик ва тинчликни таъминлашга ёрдам беради.

Европа Иттифоқи ўз ҳамжамиятини нолдан қандай қурганига қаранг. Нима учун биз ҳам шундай қила олмаймиз? Биз янги блок ёки лагерь яратишни мақсад қилмаяпмиз. Биз минтақавий бирдамлик учун платформа яратмоқчимиз. Биз икки ёки учта мамлакатдан бошлашимиз мумкин, аммо вақт ўтиши билан у минтақадаги кўпгина давлатларни қамраб олувчи кенг қамровли тузилишга айланса, бу идеал бўлар эди", деб таъкидлади ташқи ишлар вазири.

"Ҳа, бизнинг мамлакатларимиз бунга муҳтож. Биз ўзимиз ўртасида мутлақ ишончни яратишимиз керак ва тўхтатувчи иккинчи даражали омил бўлиши керак. Минтақамиздаги асосий муаммо - бу давлатлар ўртасидаги ишончнинг йўқлиги. Агар биз халқлар ўртасидаги ишончни мустаҳкамлай олсак, бу бирон бир мамлакатнинг ҳукмронлигисиз барқарорлик ва тинчликни таъминлашга ёрдам беради."

Европа Иттифоқи ўз ҳамжамиятини нолдан қандай қилиб қурганига қаранг. Нима учун биз ҳам шундай қила олмаймиз? Биз янги блок ёки лагерь яратишни мақсад қилмаяпмиз. Биз минтақавий бирдамлик учун платформа яратмоқчимиз. Биз икки ёки учта мамлакатдан бошлашимиз мумкин, аммо вақт ўтиши билан у минтақадаги кўпгина давлатларни қамраб олувчи кенг қамровли тузилишга айланса, бу идеал бўлар эди", деб таъкидлади ташқи ишлар вазири.

Фиданнинг фикрича, минтақавий бирдамлик бўлмаган тақдирда, гегемонга эҳтиёж доимо пайдо бўлади:

"Гегемон сизнинг муаммоларингизни ҳал қилиш учун келади, лекин у кетганда, ундан ҳам қийинроқ мерос қолдиради. Иккинчидан, гегемон ҳар доим нарх талаб қилади. Биз буни АҚШ ва минтақадаги бошқа гегемонлар билан кўрганмиз. Шунинг учун биз ўз муаммоларимизни мустақил равишда ҳал қила олишимиз керак. Бу маълум даражада бирдамлик ва институционализацияни талаб қилади."