Эрон билан уруш жаҳон саноатига жиддий зарба берди — Reuters

Энергия нархларининг кўтарилиши ва таъминот занжирларидаги узилишлар дунё бўйлаб саноат корхоналарига босимни кучайтирмоқда. Бу ҳақда Reuters агентлиги хабар берди.

Агентликнинг душанба куни эълон қилинган таҳлилига кўра, октябрь ойида жаҳон заводларида ишлаб чиқариш ўсиши давом этган. Бироқ энергия ресурслари қимматлашиши ва хомашё етказиб беришдаги муаммолар ишлаб чиқарувчилар даромадининг камайишига сабаб бўлмоқда.

АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши ёқилғи ҳамда озиқ-овқат нархларининг юқори даражада сақланишига олиб келган. Бу эса истеъмолчилар фаоллиги ва бизнес ишончини пасайтирмоқда.

Евроҳудудда ишлаб чиқариш харидлари менежерлари индекси (PMI) октябрь ойида 52,7 пунктни ташкил этди. Бу сентябрь ойидаги 52,9 пунктдан бироз паст. Бироқ индекснинг 50 пунктдан юқори бўлиши саноат фаолияти ўсишда давом этаётганини кўрсатади.

Шу билан бирга, хомашё нархлари май ойидан бери энг тез суръатларда ошди. Тайёр маҳсулотлар нархида ҳам сезиларли ўсиш кузатилди. Талабнинг юқорилиги ва таклифнинг чеклангани инфляция босимини кучайтириб, компанияларнинг даромадлилигини сақлаб қолишини қийинлаштирмоқда.

Октябрь ойида таъминот занжирларидаги узилишлар ҳам кучайган. Етказиб берувчиларнинг буюртмаларни бажариш муддати июнь ойидан бери энг ёмон кўрсаткичга етган. Бунга жавобан корхоналар хомашё харидини сўнгги тўрт ярим йилдаги энг юқори суръатда оширган ва 2022 йил декабридан бери биринчи марта захира тўплашга киришган.

Бу жараёнлар жаҳон бозорида бир баррель хом нефть нархи 116 доллардан ошиб, урушдан олдинги даражадан қарийб 60 фоизга юқори бўлган шароитда кечмоқда.

Европада Германия саноат ишлаб чиқариши октябрь ойида ҳам ўсишни кўрсатган. Францияда эса ишлаб чиқариш фаолияти яна қисқариш ҳудудига кирган. Буюк Британия ишлаб чиқарувчилари сўнгги икки йилдан ортиқ вақтдаги энг юқори ўсиш суръатини қайд этган, бироқ харажатларнинг тез кўтарилиши Англия банкининг инфляция бўйича хавотирларини кучайтириши мумкин.

Осиёда Хитой, Япония, Жанубий Корея ва Тайванда саноат ўсиши секинлашган. Яримўтказгичлар ва сунъий интеллект билан боғлиқ маҳсулотларга юқори талаб минтақадаги иқтисодий заифликни қисман қопламоқда. Бироқ Яқин Шарқдаги урушнинг давом этиши, ёқилғи ва озиқ-овқат нархларининг ошиши ички истеъмолга ҳам салбий таъсир кўрсатмоқда.

Халқаро валюта жамғармаси келгуси йилда Осиё иқтисодий ўсиши секинлашишини прогноз қилмоқда. Ташкилот Эронга қарши уруш оқибатида юзага келган энергетика инқирози ҳамда сунъий интеллект бозорида кескин пасайиш эҳтимоли ҳақида огоҳлантирган.