Дунё енгил нафас олди

ЕИ, Франция, Миср ва Хитой АҚШ ва Эрон ўртасидаги икки ҳафталик сулҳни қўллаб-қувватлади, биржалар ўсиш билан жавоб қайтарди.

АҚШ ва Эрон ўртасида икки ҳафталик сулҳ эълон қилиниши халқаро майдонда ижобий реакция тўлқинини ва жаҳон бозорларида кучли ўсишни келтириб чиқарди. Томонлар музокаралари 10 апрель куни Исломобод шаҳрида бўлиб ўтади, Эрон делегациясига парламент спикери Муҳаммад Боқир Ғолибоф, Америка томонига эса вице-президент Жей Ди Вэнс раҳбарлик қилади.

Глобал бозорлар бу янгиликка бир вақтнинг ўзида ўсиш билан жавоб берди. Осиё ва Европадаги фонд индекслари 4–5% га ўсди, Франкфурт биржаси 5% ўсиш билан очилди, Америка фьючерслари кескин юқорига кўтарилди. Brent нефти нархи 16% га тушиб, баррели тахминан 93 долларга етди, WTI эса 14% га пасайиб, тахминан 96 доллар бўлди. Бу 1991 йилги Кўрфаз уруши давридан бери нефть нархларининг энг катта бир кунлик пасайиши ҳисобланади, аммо ҳар икки эталон ҳам феврал ойидаги урушдан олдинги даража — тахминан 73 доллардан анча юқори бўлиб қолмоқда.

Европа газ бозори янада кескин тушди: Нидерландиядаги TTF хабида май ойи фьючерслари 20,18% га пасайиб, МВт·соат учун €42,5 (ёки минг кубометр учун тахминан $521,7) бўлди. Доллар япон иенасига нисбатан 1% га арзонлашди. Энергия ресурслари ортидан Россия газ компаниялари акциялари ҳам пасайди: «Газпром» котировкалари 9:44 га келиб 1,27% га, НОВАТЭК эса 2,93% га тушди.

ЕИнинг ташқи ишлар бўйича олий вакили Кая Каллас сулҳни «жар ёқасидан қайтиш» деб атади ва таъкидлашича, келишув «хавф даражасини пасайтириш, ракеталарни тўхтатиш, денгиз қатновини тиклаш ва узоқ муддатли келишув учун дипломатияга йўл очиш имконини беради». Унинг қўшимча қилишича, ЕИ бу саъй-ҳаракатларни қўллаб-қувватлашга тайёр, ва у чоршанба куни Эр-Риёдга учиб кетган.

Франция президенти Эммануэль Макрон сулҳни «жуда яхши нарса» деб баҳолаб, у «бутун минтақада тўлиқ амал қилиниши ва музокараларни бошлашга имконият бериши»га умид билдирди. Макрон шунингдек, ўт очишни тўхтатиш тартибини Ливанга ҳам татбиқ этишга чақирди.

Миср, сўнгги ҳафталарда Туркия ва Покистон билан бирга Вашингтон ва Теҳрон ўртасида воситачи бўлиб келган давлат сифатида, Трамп баёнотини қўллаб-қувватлади. Ташқи ишлар вазири Бадр Абдельати Америка махсус вакили Стив Уиткофф билан телефон орқали суҳбатда «дипломатияга имконият берувчи ва АҚШ–Эрон музокараларини очувчи муҳим қадам» учун миннатдорлик билдирди. Қоҳира сулҳни «ҳал қилувчи имконият» деб атаб, Покистон ва Туркия билан ҳамкорликда саъй-ҳаракатларни давом эттиришга тайёр эканини билдирди.