Olimlarning ta’kidlashicha, dunyoning deyarli barcha mamlakatlarida ayollar erkaklarga nisbatan uzoqroq umr ko‘radi. Global o‘rtacha hisobda ayollar erkaklardan taxminan besh yil ko‘proq yashaydi.
Mutaxassislar bu holatni bir nechta omillar bilan izohlaydi.
Tadqiqotchilarning fikricha, ayollardagi estrogen gormoni yurak-qon tomir tizimini himoya qilishda muhim rol o‘ynaydi. Shuningdek, ayollarda ikki dona X-xromosoma mavjudligi ba’zi irsiy kasalliklarga qarshi qo‘shimcha muhofaza vazifasini bajarishi mumkin.
Olimlar erkaklar o‘rtasida chekish, spirtli ichimliklarni ko‘proq iste’mol qilish, xavfli kasblarda ishlash va tavakkalchilikka moyillik yuqoriroq ekanini ta’kidlaydi. Bu esa erta o‘lim xavfini oshiradi.
Masalan, Rossiya, Ukraina va Vyetnam kabi davlatlarda ayollar o‘rtacha erkaklardan o‘n yilgacha ko‘proq umr ko‘rishi kuzatiladi. Mutaxassislar bu holatda chekish va alkogol iste’moli muhim omillardan biri ekanini qayd etadi.
Ayollar odatda tibbiy ko‘riklardan muntazamroq o‘tadi va o‘z salomatligiga ko‘proq e’tibor beradi. Erkaklar esa ko‘pincha kasallik alomatlarini kechroq payqashi yoki shifokorga murojaat qilishni orqaga surishi mumkin.
Shu bilan birga, ayollar va erkaklar o‘rtasidagi umr davomiyligi farqi har bir mamlakatda turlicha. Ayrim davlatlarda bu farq juda katta bo‘lsa, boshqalarida bir necha yil bilan cheklanadi.
Olimlar ayollarning uzoq umr ko‘rishiga sabab bo‘ladigan yagona omil yo‘qligini, bu holat biologik xususiyatlar, turmush tarzi va ijtimoiy omillarning birgalikdagi ta’siri natijasi ekanini ta’kidlamoqda.
1 iyundan tariflar oshadi: oldindan to‘lov qilganlar 2 oy eski narxda to‘laydi
O‘zbekistonda iyunda anomal issiq oqibatida harorat +47° gacha chiqadi
Rossiyada muftiylar ommaviy ravishda hibsga olinmoqda
