Kallas: "Xitoy Eronga Hormuz bo‘g‘ozini ochish uchun ta’sir o‘tkazishi mumkin"

Evropa Ittifoqi Hormuz bo‘g‘ozi orqali erkin kema qatnovini tiklashga intilmoqda, global energiya narxlari, oziq-ovqat xavfsizligi va zaif mamlakatlar uchun xavf haqida ogohlantirmoqda.

Evropa Ittifoqining tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati bo‘yicha oliy vakili Kaya Kallas bu bayonotni Tashqi ishlar kengashi Taraqqiyot yig‘ilishidan oldin bergan.

Kallas Eron ustidan mojaroning oqibatlarini inflyasiyaning oshishi va o‘g‘itlar tanqisligi tahdidi bilan bog‘ladi. "Biz energiya narxlarining o‘sishini, inflyasiyani va dunyoning ko‘plab mamlakatlariga ta’sir ko‘rsatayotgan va ocharchilikka olib kelishi mumkin bo‘lgan o‘g‘itlar inqirozini ko‘rmoqdamiz", dedi u.

Hormuz bo‘g‘ozi atrofidagi vaziyatga izoh berar ekan, u AQSh va Xitoyning erkin kema qatnovini tiklash bo‘yicha pozisiyalarining mos kelishini ijobiy belgi deb bilishini aytdi.

"(AQSh va Xitoy rahbarlari o‘rtasidagi muzokaralar davomida) ijobiy tomoni shundaki, tomonlar kelishib oldilar: Hormuz bo‘g‘ozi ochiq qolishi kerak", dedi Kallas.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Pekin Tehronga ta’sir ko‘rsatadi va bundan vaziyatni yumshatish uchun foydalanishi mumkin.

Mumkin bo‘lgan gumanitar tashabbus yoki bo‘g‘oz orqali yuk tashish uchun yo‘lak haqidagi savolga javoban Kallas Yevropa Ittifoqi navigasiya erkinligi tamoyilini shubha ostiga qo‘yadigan presedent yaratishni istamasligini ta’kidladi.

"Navigasiya erkinligi muzokara qilinmaydi", dedi u. Uning so‘zlariga ko‘ra, aniq nima o‘tishi kerakligi haqida shartlar qo‘yish cheklovlarni samarali ravishda qonuniylashtiradi.

Evropa diplomatiyasi rahbari shuningdek, Yevropa Ittifoqining Vashington va Tehron o‘rtasida vositachilik qilish qobiliyatining cheklanganligini tan oldi.

"Muammo shundaki, bu AQSh va Eron o‘rtasida sodir bo‘lmoqda va ular vositachilikni qabul qilmayapti", dedi u.

Uning so‘zlariga ko‘ra, endi minimal maqsad hujumlarni to‘xtatish va Hormuz bo‘g‘ozini ochish bo‘lishi kerak, shundan so‘ng muzokaralar yanada murakkab masalalarga o‘tishi mumkin.

U shuningdek, xalqaro dengiz yo‘llaridan bosim vositasi sifatida foydalanish dunyoning boshqa strategik bo‘g‘ozlari uchun xavfli presedent yaratishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.