Eron bilan urush amerikaliklarning oziq-ovqat xarid qilish odatlarini o‘zgartirmoqda

Yaqin Sharqdagi mojaroning yangi bosqichi AQShda oziq-ovqat narxlarining yanada o‘sishiga turtki berdi. Bu esa amerikaliklarni chegirmalar izlashga, xarid odatlarini o‘zgartirishga va oziq-ovqat xarajatlarini qisqartirishga majbur qilmoqda.

Associated Press ma’lumotiga ko‘ra, Yaqin Sharqdagi mojaroning yangi bosqichi AQShda oziq-ovqat narxlarining yanada oshib ketishiga olib kelgan. Natijada mamlakat aholisi oziq-ovqat xarid qilish odatlarini o‘zgartirmoqda. Amerikaliklar tobora ko‘proq chegirmalar izlamoqda, turli do‘konlardagi narxlarni taqqoslamoqda, arzonroq mahsulotlarga o‘tmoqda va avval muntazam sotib olgan ayrim mahsulotlardan voz kechmoqda.

Agentlik ma’lumotiga ko‘ra, 2019 yil boshidan buyon AQSh shaharlarida oziq-ovqat mahsulotlari narxi 33 foizga oshgan. Bu qariyb yarim asr ichidagi eng katta o‘sish hisoblanadi. Narxlarning ko‘tarilishi pandemiya oqibatlari, ta’minot zanjirlaridagi uzilishlar, tabiiy ofatlar, savdo bojlari, Rossiya–Ukraina mojarosi hamda Yaqin Sharqdagi yangi keskinlashuv kabi bir qator omillar bilan izohlanmoqda.

Associated Press ta’kidlashicha, aynan Yaqin Sharqdagi yangi mojaro joriy yilda oziq-ovqat inflyasiyasini yanada tezlashtirgan. Shu sababli mahsulotlar narxining oshib borishi amerikaliklar uchun eng muhim iqtisodiy muammolardan biriga aylanib, kuzda bo‘lib o‘tadigan oraliq saylovlar oldidan asosiy siyosiy mavzulardan biri bo‘lib qolmoqda.

Tahlilchilarning so‘zlariga ko‘ra, ko‘plab oilalar tejamkorlikning o‘z usullarini ishlab chiqqan. Xaridorlar oldindan aksiyalarni o‘rganmoqda, kuponlardan foydalanmoqda, arzonroq brendlarni tanlamoqda, go‘sht va boshqa qimmat mahsulotlarni kamroq sotib olmoqda, shuningdek, majburiy bo‘lmagan xarajatlarni qisqartirmoqda.

Shu bilan birga, ish haqlari oshganiga qaramay, ko‘plab AQSh aholisi moliyaviy bosimni hanuz his qilmoqda. Materialda qayd etilishicha, uy-joy, elektr energiyasi va boshqa kundalik ehtiyojlar uchun sarf-xarajatlar ham sezilarli darajada ko‘paygani bois, daromadlarning o‘sishi ko‘pchilik uchun oziq-ovqat narxining qimmatlashuvini qoplay olmayapti.

Agentlik oziq-ovqat inflyasiyasining yangi to‘lqiniga sabab bo‘lgan omillardan biri sifatida Eron bilan bog‘liq urushni ham keltiradi. Mojaro oqibatida yoqilg‘i narxlari oshib, energetika bozorlaridagi beqarorlik kuchaygan. Bu esa yuk tashish va mahsulot yetkazib berish xarajatlarini oshirgan. Ayniqsa, dengiz logistikasiga bog‘liq hududlarda, jumladan Gavayida, yetkazib berish qiymatining oshishi mahalliy ishlab chiqarilgan mahsulotlar narxining yanada ko‘tarilishiga olib kelgan.