Dunyo muhim mahsulot tanqisligiga duch kelmoqda

Shakar ishlab chiqarish hajmi so‘nggi 10 yil ichidagi eng past darajaga yetadi.

Bloomberg agentligi xabar berishicha, Yevropa shakar bozori ishlab chiqarishning sezilarli darajada pasayishiga duch kelishi mumkin. Yer maydonining kamayishi va g‘ayritabiiy issiqlikning kombinasiyasi so‘nggi o‘n yillikdagi eng past shakar lavlagi hosilidan biriga olib kelishi mumkin.

S&P Global Energy tahlilchilarining fikriga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi va Buyuk Britaniyada shakar ishlab chiqarishning umumiy hajmi taxminan 15 million tonnaga yetishi mumkin. Bu 2015 yilgi mavsumdan beri eng past daraja bo‘ladi.

Prognozlarning yomonlashuvining asosiy sabablaridan biri juda issiq ob-havo edi. Yuqori haroratlar shakar lavlagi ekinlariga salbiy ta’sir ko‘rsatdi va kutilgan hosildorlikni pasaytirdi.

Fermerlar hozirgi ob-havo sharoitining yomonlashuvidan oldin ham shakar lavlagi maydonlarini kamaytirib kelishgan edi. Fermerlar ketma-ket ikkinchi yil davomida bir necha marta mo‘l hosil yig‘ib olingandan so‘ng ekish hajmlarini kamaytirdilar, bu esa Yevropa bozorida shakar profisitiga va narxlarning sezilarli darajada pasayishiga olib keldi.

Evropa ishlab chiqarishining kamayishi global bozor uchun qo‘shimcha xavflar fonida yuz berdi. Xususan, El-Ninyo hodisasi bilan bog‘liq ob-havo sharoitlari Hindiston va Tailand kabi Osiyoning bir qancha yirik ishlab chiqaruvchi mamlakatlarida shakarqamish hosiliga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Shu sharoitda bozor ishtirokchilari allaqachon xom ashyo narxiga taklifning kamayishi mumkinligini hisobga olishni boshladilar.

Tahlilchilarning fikricha, Yevropada hosilning kamayishi kelgusi yilning birinchi va ikkinchi choraklarida shakar tanqisligini kuchaytirishi mumkin. Bozor narxlari allaqachon talab va taklif o‘rtasidagi muvozanatning yanada o‘zgarishiga oid kutilgan natijalarni aks ettiradi.

Mutaxassislar, shuningdek, agar ishlab chiqarish hajmi kutilganidan past bo‘lsa, yaqin kelajakda narxlarning yanada oshishini taxmin qilmoqdalar.

Evropalik ishlab chiqaruvchilar va qayta ishlovchi kompaniyalar uchun taklifning kamayishi ham ijobiy tomonga o‘zgarishi mumkin. Ikki mavsum davomida mo‘l hosil yig‘ib olingandan so‘ng, bozor shakar bilan ortiqcha ta’minlandi, bu mahsulot narxlariga pastga bosim o‘tkazdi va sanoat kompaniyalari uchun foydani kamaytirdi.

Endi bu vaziyat o‘zgarishi mumkin. Ishlab chiqarishning pasayishi Yevropa bozoridagi ortiqcha mahsulotni kamaytirishi mumkin va natijada Yevropa Ittifoqi eksportchidan shakarning sof importchisiga o‘tishi mumkin.

Evropada shakar narxlari allaqachon sezilarli darajada o‘sishni ko‘rsatmoqda. Ular iyun oyidan beri 9% ga oshdi, bu esa bozorning taklifning yanada qisqarishi haqidagi kutganlarini aks ettiradi.