Shanxay hamkorlik tashkilotning 2025 yildagi sammiti arafasida Xitoyning China Daily nashrida Shavkat Mirziyoyevning “O‘zbekiston va SHHT: umumiy tinchlik va taraqqiyot yo‘lidagi hamkorlik” nomli maqolasi e’lon qilindi. Unda davlat rahbari O‘zbekistonning ushbu tashkilotdagi ishtiroki tasodifiy tanlov bo‘lmaganini bildirdi.
“SHHT — O‘zbekiston uchun nafaqat tashqi siyosiy maydon, balki milliy manfaatlarni amalga oshirish instrumentidir. Bizning tashkilot faoliyatidagi ishtirokimiz — tasodifiy tanlov emas, bu – strategik jihatdan puxta o‘ylangan, mamlakatimizning xavfsizligini, iqtisodiy o‘sishi va barqaror taraqqiyotini ta’minlaydigan qarordir”, deyiladi prezident maqolasida.
Shavkat Mirziyoyevning qayd etishicha, shu munosabat bilan O‘zbekiston Shanxay tashkilotining kelajagini iqtisodiy integrasiyani mustahkamlash, transport infratuzilmasini rivojlantirish, «yashil» tashabbuslarni ilgari surish, raqamli transformasiya, shuningdek, gumanitar va ijtimoiy hamkorlikni kengaytirishga qaratilgan ko‘pqirrali va samarali platforma sifatida ko‘radi.
Prezidentning ta’kidlashicha, SHHT tashkil etilgan davrdan boshlab o‘zaro ishonch, o‘zaro foyda, turli sivilizasiyalarga hurmat va birgalikdagi taraqqiyotga intilishga asoslangan “Shanxay ruhi”ni qaror toptirdi va izchil oldinga siljitmoqda. Tashkilot, pul tikmasdan o‘ynash va sivilizasiyalar to‘qnashuviga xos fikrlash tarzini yengib o‘tib, “eskirgan sovuq urush” konsepsiyasidan to‘liq voz kechdi.
SHHT qo‘shilmaslik, qarama-qarshilikka bormaslik va uchinchi tarafga qarshi harakat qilmaslik g‘oyalarini faol ilgari surmoqda va hayotga joriy etmoqda. Ushbu birlashma katta-kichik davlatlarning to‘laqonli tengligi, konstruktiv maslahatlashuvlar orqali murosaga erishish, shuningdek, muloqot va hamkorlik yo‘li bilan tinchlikka ko‘maklashish tarafdori bo‘lib maydonga chiqmoqda. Tashkilotning joziba kuchi va qudrati aynan shunda mujassamdir.
SHHT, o‘zaro uyg‘unlikda, birgalikda yashash va o‘zaro foydali hamkorlik g‘oyalarining yashashga qodir ekanini namoyon etgan holda, turli siyosiy tizimga, tarixiy-madaniy an’analar va iqtisodiy rivojlanish darajasiga ega bo‘lgan davlatlarni muvaffaqiyatli ravishda birlashtirib kelayotgani ko‘ptomonlama hamkorlik imkoniyatlari ortib borayotganining dalilidir.
Bugungi kunda SHHTning “katta oilasi” 10 ta a’zo davlatni, 2 ta kuzatuvchi va 14 ta muloqot bo‘yicha sherik mamlakatni birlashtiradi, Osiyo, Yevropa va Afrikadagi bepoyon makonni qamrab oladi. SHHTga a’zo mamlakatlarning umumiy hududi Yevrosiyo makonining 60 foizdan ham ko‘pini, aholisi esa sayyoramizning taxminan 42 foiz aholisini tashkil etadi. Tashkilotga a’zo davlatlarning jahon yalpi ichki mahsulotidagi ulushi qariyb 25 foizdan iboratdir. BMT Xavfsizlik kengashining ikkita doimiy a’zosi va “Yigirmatalik guruhi”ga kiradigan 5 ta mamlakat – Hindiston, Xitoy, Rossiya, Saudiya Arabistoni, shuningdek, BRIKS birlashmasining 5 ta a’zosi – Hindiston, Eron, Xitoy, BAA va Rossiya SHHT «oilasi»da faoliyat ko‘rsatmoqda.
“Shu tariqa SHHTning zamonaviy qiyofasi nafaqat uning Yevrosiyo makonidagi keng geografiyasini, balki unga a’zo davlatlarning ko‘pqutbli yangi dunyoni shakllantirishdagi roli tobora ortib borayotgan global jarayonlar bilan o‘zaro kuchli bog‘liqligini ham ko‘zgudek aks ettiradi. Tashkilot faoliyat ko‘rsatib kelayotgan yillar davomida xavfsizlikdan boshlab iqtisodiyot, madaniyat va barqaror taraqqiyotgacha bo‘lgan keng ko‘lamdagi yo‘nalishlarni qamrab oladigan 60 dan ortiq xalqaro shartnomalar va 40 dan ziyod ishchi mexanizmlarni o‘zida mujassam etgan mustahkam institusional asosga ega bo‘lgani – uning o‘sib borayotgan hamkorlik salohiyatining yana bir muhim omiliga aylandi”, deyiladi maqolada.
Shavkat Mirziyoyevning qayd etishicha, SHHT doimo harakatda, uning tadrijiy rivojlanish salohiyati bitmas-tuganmasdir. Konseptual dastur va strategiyalar, shuningdek, SHHT doirasidagi tarmoqlar bo‘yicha hamkorlikning yangi mexanizm va shakllari savdo-iqtisodiy va transport sohalaridagi o‘zaro bog‘liqlikni mustahkamlash, sanoat kooperasiyasi va texnologik jihatdan bir-birini to‘ldirish, mamlakatlarimizning «yashil» va raqamli iqtisodiyotga o‘tish jarayonlarini tezlashtirishga katta hissa qo‘shmoqda. Xalq diplomatiyasi, madaniyat, ta’lim va turizm sohalaridagi almashuvlar, xalqlar o‘rtasida do‘stlik va yaxshi qo‘shnichilik g‘oyalarini faol ilgari surish orqali “Shanxay ruhi”ni ifoda etishga yo‘naltirilgan noyob gumanitar loyihalar tufayli Tashkilotimiz ich-ichidan yanada jips va kuchli bo‘lib bormoqda.
“Bizning bosh maqsadimiz – xalqaro vaziyatni keskinlashtirish emas, balki tinchlikka asoslangan kun tartibini namoyon etish, umuminsoniy muammolarni hal etish uchun SHHT imkoniyatlaridan foydalanishdan iborat”, dedi O‘zbekiston prezidenti.
Maqolada davlat rahbari SHHT mexanizmlarini isloh qilish, hamda barcha davlatlar manfaatlari va zamonaviy chaqiriqlarni inobatga olgan holda uzoq muddatli strategiya ishlab chiqish taklifini ham ilgari surdi. Shavkat Mirziyoyevning ta’kidlashicha, O‘zbekistonning maqsadi — mintaqaviy jarayonlarda ishtirok etish bilangina cheklanmay, balki o‘zaro ishonch va manfaat asosida umumiy kelajakni faol qurishdir.