AQSh Husanovdan hayratda!

AQShning jahonga mashhur The New York Times nashri O‘zbekiston milliy terma jamoasi va “Manchester Siti” himoyachisi Abduqodir Husanov haqida tahliliy material e’lon qildi.

- Abduqodir shunchaki “yangi yulduz” emas, balki allaqachon milliy timsolga aylanib bo‘ldi. Husanov bugun O‘zbekiston uchun mashhur shaxs bo‘lib, mamlakatning jahon chempionatidagi umidlari ko‘p jihatdan aynan u bilan bog‘liq. Boshqa terma jamoalar yirik turnirlar oldidan yulduz hujumchilar yoki ijodkor pleymeykerlarga tayanayotgan bir paytda, O‘zbekiston o‘z orzularini markaziy himoyachi bilan bog‘lamoqda. Va bu mutlaqo mubolag‘a emas.

O‘zbek futboli uchun Husanov endi oddiy himoyachi emas. U mamlakatning asosiy futbolchisi, uning yuzi va ehtimol, zamonaviy davrning eng katta futbol umididir.

Gap shundaki, Husanov an’anaviy markaziy himoyachi tasavvuridan ancha chiqib ketgan. Uni faqat tezligi, jismoniy kuchi va o‘yin epizodlarini a’lo darajada o‘qishi uchungina emas, balki hujumlarni boshlab berish mahorati tufayli ham qadrlashadi — aniq uzoq paslari bilan u darhol raqib chiziqlarini yoradi.

Gabon terma jamoasi bosh murabbiyi Anise Yala ochiqchasiga tan oldiki, Husanov juda yuqori darajadagi futbolchi: yosh, kuchli, iqtidorli va allaqachon dunyoning eng yirik klublaridan biri — “Manchester Siti”da to‘p surmoqda.

Krishtianu Ronalduni boshqa har qanday futbolchidan ko‘ra ko‘proq yaxshi ko‘radigan mamlakatda aynan Husanov portugaliyalik superyulduzning o‘zbekcha versiyasiga aylandi. Bu yerda gap o‘yin uslubi haqida emas, balki ta’sir ko‘lami haqida ketmoqda. Aslida, Abduqodir Husanov allaqachon — yoki shunga juda yaqin — mustaqil O‘zbekiston tarixidagi birinchi haqiqiy jahon miqyosida mashhur futbolchiga aylandi. 1991 yilda SSSR parchalanganidan keyin mamlakatda kuchli va hurmatga sazovor o‘yinchilar bo‘lgan. Masalan, Odil Axmedov terma jamoada 100 dan ortiq o‘yin o‘tkazgan va “Anji”da Samyuel Eto’O hamda Roberto Karlos bilan birga o‘ynagan. Eldor Shomurodov terma jamoaning eng yaxshi to‘purariga aylangan va A Seriyagacha yetib borgan. Biroq ulardan hech biri Husanov kabi shunday shiddatli yo‘lni bosib o‘tmagan.

Atigi uch yil ichida u yaqingacha O‘zbekiston futbolchisi uchun deyarli imkonsizdek tuyulgan ishni amalga oshirdi. Belarusning “Energetik-BGU” jamoasidan Fransiyaning “Lans” klubiga, u yerdan esa dunyoning eng katta klublaridan biri “Manchester Siti”ga o‘tdi. Bundan tashqari, Husanov Angliyada “nomigagina” bo‘lib qolmadi — u Premyer-liga va Chempionlar ligasi o‘yinlarida muntazam maydonga tushmoqda va hatto Angliya Liga kubogini ham qo‘lga kiritishga ulgurdi. Va bularning barchasi — 22 yoshida.

O‘zbekiston uchun bu oddiy transfer muvaffaqiyati tarixi emas. Bu milliy miqyosdagi yorib chiqishdir. Toshkentda uni deyarli hamma taniydi — nafaqat muxlislar, balki futboldan uzoq odamlar ham. Bu esa ajablanarli emas: Husanov bugun haqiqiy mashhur shaxs. Uning surati turli tovarlarni reklama qiluvchi bilbordlarda, hatto O‘zbekiston ilk bor ishtirok etadigan jahon chempionatini eslatuvchi reklamada ham joylashtirilgan.

Husanovning ommaviyligi allaqachon sport doirasidan tashqariga chiqqan. O‘tgan yili uning to‘yi milliy darajadagi katta yangilikka aylangan bo‘lsa, o‘tgan oyda birinchi farzandi tug‘ilishi mahalliy OAVda katta tabriklar to‘lqiniga sabab bo‘ldi. Bu kabi munosabat Husanovning jamiyat ongiga qay darajada chuqur singib ketganini ko‘rsatadi. U shunchaki muvaffaqiyatli sportchi emas — u O‘zbekistonning yangi futbol davri ramzidir.

Uning obrazi nega vatanida shunchalik yorqin ekanining sabablaridan biri — bu kabi yo‘l haligacha o‘zbek futbolchilari uchun noyob hisoblanadi. Ayniqsa bunday yoshda. Husanov 18 yoshida Toshkentning “Bunyodkor” klubidan Belarusga yo‘l olgan.

O‘zbekiston terma jamoasining ko‘pchilik o‘yinchilari haligacha mahalliy Superligada yoki qo‘shni chempionatlarda, ayrimlari Eron, Iroq, BAAda o‘ynamoqda. O‘zbekiston uchun Husanovning tarixi deyarli inqilobdir.

Biroq eng muhimi — bu barcha media shov-shuv ortida haqiqiy futbol sifati yotibdi. Husanov tribunadan kuzatgan Gabonga qarshi o‘yinda O‘zbekiston 3:1 hisobida g‘alaba qozongan bo‘lsa-da, himoyada unchalik ishonchli ko‘rinmadi va raqibga bir necha xavfli vaziyat yaratish imkonini berdi. O‘yindan keyin mahalliy jurnalistlar deyarli yakdil fikr bildirib, buni aynan Husanov yo‘qligi bilan bog‘lashdi. Ya’ni, u maydonda bo‘lganida manzara butunlay boshqacha bo‘lar edi. Va uch kundan so‘ng Venesuelaga qarshi o‘yinda bu fikr amaliy tasdiqini topdi. Husanov odatiy uch nafar himoyachidan iborat sxema markaziga qaytdi — va hammasi yana o‘z joyiga tushdi.

O‘yin 0:0 hisobida yakunlandi, ammo kechaning asosiy tomoshasi aynan Husanov o‘yini bo‘ldi. 29 ming tomoshabin ko‘z o‘ngida u himoyada hukmronlik qildi. U Venesuela va “Los-Anjeles” hujumchisi David Martinesni bemalol to‘pdan chetlatib, tribunalarda hayajon uyg‘otdi. Keyin esa taxminan 50 metr masofaga qanot o‘yinchisi Oston O‘runov zonasiga aniq pas berdi — va stadion hayratdan guvillab ketdi. Qo‘shimcha vaqtda u Karlos Sosaning xavfli zarbasi yo‘liga o‘zini tashlab, jamoasini deyarli aniq goldan qutqardi – va yana hamma uni oyoqqa turib olqishladi.

Venesuela futbolchilari qayta-qayta himoya ortiga uzatmalar tashlab, o‘z hujumchilarining tezligiga umid qilishdi, ammo deyarli har bir holat bir xil yakun topdi: Husanov birinchi bo‘lib to‘pga yetib bordi, raqibni chetlatdi, to‘pni olib qo‘ydi. Ko‘p hollarda esa hujumchi maydonda yotib qolar, tribunalar esa navbatdagi yutib olingan epizodga qo‘shiqdek javob qaytarishardi.

Ayrim epizodlardan birida Husanov umuman markaziy himoyachidan kutilmaydigan harakat qildi: u xotirjamlik bilan to‘pni raqib ustidan oshirib tashladi va darhol jamoasi hujumini boshlab yubordi. Bunday harakatlar uning nooddiy futbolchi ekanini yanada kuchaytiradi. U shunchaki sifatli himoyachi emas — u butun jamoaning tempi, ritmi va ishonchini belgilab bera oladigan boshqa darajadagi o‘yinchi. Agar boshqa terma jamoalarda himoya — poydevor bo‘lsa, O‘zbekistonda Husanov bir vaqtning o‘zida ham poydevor, ham ramz, ham jamoa yuzidir.

O‘yindan keyin O‘zbekiston penaltilar seriyasida Venesuelani mag‘lub etib, FIFA Series sovrinini qo‘lga kiritdi. Husanov uchun bu “Manchester Siti” bilan Angliya Liga kubogidagi g‘alabadan so‘ng bir hafta ichidagi ikkinchi yutug‘i bo‘ldi. Bundan tashqari, u Gabonga qarshi o‘yinni o‘tkazib yuborganiga qaramay, turnirning eng yaxshi o‘yinchisi deb topildi. Bu, ehtimol, uning hozirgi maqomini eng yaxshi aks ettiradi. O‘zbekistonda uning qanchalik kuchli ekani allaqachon ma’lum edi. Endi esa buni “Manchester Siti” muxlislari ham tushuna boshladi — ular boshidagi murakkab davrdan so‘ng uning sifatlarini qadrlashga ulgurishdi. Oldinda esa eng katta sinov turibdi.

Bu yozda Abduqodir Husanov butun bir mamlakat umidlarini yelkasida ko‘targan holda jahon chempionati maydoniga chiqadi. O‘zbekiston uchun bu tarixiy ilk ishtirok bo‘ladi va barcha e’tibor aynan unga qaratilishi aniq. Oxirgi o‘yinlar, uning ishonchi, yetukligi va o‘yinga ta’sirini hisobga olsak, Husanov bunga tayyor. Va ehtimol, jahon chempionati shunday turnirga aylanadiki, unda butun dunyo O‘zbekistonda allaqachon ma’lum bo‘lgan haqiqatni tushunib yetadi: Abduqodir Husanov — bu shunchaki mamlakatning eng yaxshi futbolchisi emas. Bu allaqachon bir tarixiy hodisadir, - deb yozdi The New York Times nashriga tayangan holda Sports.uz.