Россия Ғарбга ўз талабларини маълум қилган

Россия сўнгги музокараларда Ғарбга ўз талабларини маълум қилган. Улар орасида NATO қўшинларини 1997 йилги чегараларга олиб кетиш талаби ҳам бор.

Россия Абу-Дабида Украина ва АҚШ билан уч томонлама музокараларда ҳамда америкалик музокарачиларнинг Москвага ташрифи чоғида Ғарбга ўз талаблари баён этилган ҳужжатни тақдим этди, деб ёзмоқда The New York Times. 10 ноябр санаси қўйилган ва имзоланмаган ҳужжатни музокара иштирокчиларидан бири журналистларга етказган, музокаралар жараёнидан бохабар манба унинг ҳақиқийлигини тасдиқлаган. Дипломатияда бундай норасмий ҳужжатлар non-paper деб аталади, уларда томонлардан бирининг позицияси баён қилинади.

Нашрнинг қайд этишича, ҳужжатда илгари сурилган талаблар Москванинг 2021 йил охирида Ғарб ва NATO'га қўйган ултиматумини деярли такрорлайди ва кўп жиҳатдан шунга ўхшаш ибораларни ўз ичига олади. Ўша пайтда Москва NATO'нинг янада кенгайиши ва Украинанинг алянсга қўшилиши эҳтимолини истисно қилишни талаб қилганди. Бундан ташқари, Кремл алянснинг 1997 йилги чегараларга қайтишини яъни, амалда қўшинларни Болтиқбўйи мамлакатлари ва Полшадан ҳам олиб чиқишни, шунингдек, Украина, Шарқий Европа, Кавказорти ва Марказий Осиёда ҳар қандай ҳарбий фаолиятдан воз кечишини талаб қилганди. Аммо янги ҳужжатда олдинги талаблардан айрим фарқлар ҳам бор.

2021 йилда Россия NATO узоқ вақт давомида Европадаги иттифоқчиларга Америка ядровий қуроли ҳимоясидан фойдаланишга имкон берган “Ядровий қуролдан биргаликда фойдаланиш” тўғрисидаги келишувлардан воз кечишини талаб қилганди. Энди Москва Франция ва Буюк Британия (Европанинг ўз ядровий арсеналига эга бўлган икки давлати) Европанинг бошқа давлатларини ҳимоя қилиш учун ядровий қуролдан фойдаланиш имкониятини истисно қилишини хоҳлайди.

Янги ҳужжатда Россия Украинага “Ғарб қуроллари, ҳарбий техника ва маҳсулотларини етказиб бериш”ни тўхтатишни талаб қилмоқда.

Бундан ташқари, Россия Украинанинг Евроиттифоққа киришига қарши бўлмайди, фақат ушбу мамлакат иттифоқнинг умумий мудофаа сиёсатида иштирок этмаслиги шарти билан.

Музокаралар иштирокчилари ҳужжат Россиянинг бошланғич позициясини акс эттиришини айтишган. Россиялик музокарачилар эса Путин “мослашувчанлик кўрсатиши мумкинлиги”ни истисно этишмайди.

Абу-Дабида Россия делегацияси Москва Европанинг “совуқ уруш” давридаги тузилишини ва ўша пайтда мавжуд бўлган Варшава шартномасини Украинадаги урушдан кейин Европа қитъаси қандай кўринишда бўлиши мумкинлигининг намунаси сифатида кўриб чиқаётганини билдирган. Музокаралар иштирокчилари журналистларга айтишича, Россия томони учрашувда Европанинг АҚШ ва СССР таъсир доираларига бўлиниши, шунингдек, ўша пайтда мавжуд бўлган алоқа каналлари ва келишувлар можаро юзага келиш хавфини камайтирганини исботлашга ҳаракат қилган.

Россия президенти ёрдамчиси Юрий Ушаковнинг айтишича, Путин Доналд Трампнинг вакиллари Стив Уиткофф ва Жаред Кушнер билан учрашувда Кремлнинг 2021 йилда лойиҳа кўринишида тақдим этилган “бўлинмас хавфсизлик архитектурасининг таянч элементлари” ҳақидаги қарашларини эслатиб ўтган.