Озарбайжон алифбоси ва тили миллий-маънавий меросимизнинг ажралмас қисмидир!

Тил ҳар бир халқнинг тарихий хотираси, миллий ўзлиги ва маънавий мавжудлигининг энг муҳим ташувчисидир. Халқнинг ўтмиши, маданияти, урф-одатлари ва миллий қадриятлари асрлар давомида айнан она тили воситасида асраб-авайланиб, келажак авлодларга етказилади.

Қадимий тарих ва бой маданий меросга эга Озарбайжон халқи асрлар давомида ўз ёзув маданиятини шакллантириб келган. Қобустон ва Гамигая қоятош тасвирлари, шунингдек, турли эпиграфик ёдгорликлар халқимизнинг қадимий ёзув анъаналаридан бугунги кунгача етиб келган қимматли намуналардир.

XX аср бошларида миллий тараққиёт ва маърифатпарварлик ҳаракати янги алифбога ўтиш масаласини кун тартибига олиб чиқди. 1922 йилда Янги алифбо қўмитасининг ташкил этилиши, 1923 йилдан лотин ёзувига асосланган алифбога ўтиш жараёнининг жадаллаштирилиши ҳамда 1929-йилдан унинг мамлакат миқёсида қўлланилиши Озарбайжон ёзув маданиятида янги босқичнинг бошланишига асос солди. Бироқ 1940 йилдан лотин ёзуви кирилл алифбоси билан алмаштирилди ва бу ҳолат узоқ йиллар давом этди.

Озарбайжон давлат мустақиллигини қайта тиклаганидан сўнг лотин ёзувига асосланган миллий алифбога қайтиш тарихий зарурат сифатида баҳоланди. Умуммиллий лидер Ҳайдар Алиев раҳбарлигида амалга оширилган изчил чора-тадбирлар натижасида лотин ёзувига асосланган озарбайжон алифбосига ўтиш жараёни муваффақиятли якунланди. Лотин ёзувининг миллий давлатчилигимиз ва ёзув маданиятимиз учун муҳим аҳамияти инобатга олиниб, 2001 йил 9 августдаги фармон билан ҳар йили 1-августни Озарбайжон алифбоси ва озарбайжон тили куни сифатида нишонлаш белгиланди.

Озарбайжон тилини давлат тили сифатида мустаҳкамлаш ва ривожлантириш ҳам умуммиллий лидер Ҳайдар Алиев томонидан белгиланган миллий тил сиёсатининг асосий йўналишларидан бири бўлган. 1978-йилдаёқ унинг қатъий позицияси натижасида Озарбайжон ССР Конституциясида озарбайжон тилининг давлат тили мақоми мустаҳкамлаб қўйилди. Мустақиллик йилларида қабул қилинган Конституция билан мазкур мақом янада мустаҳкамланди ҳамда она тилимиздан давлат бошқаруви, таълим, илм-фан ва маданий ҳаётда фойдаланиш имкониятлари кенгайтирилди.

Ушбу сиёсий йўналиш бугунги кунда ҳам муваффақиятли давом эттирилмоқда. Президент Илҳом Алиев ташаббуси билан Озарбайжон адабиётининг мумтоз ва замонавий намуналари лотин ёзувида қайта нашр этилди, озарбайжон тилини асраб-авайлаш ва ривожлантиришга қаратилган муҳим давлат дастурлари қабул қилинди. Глобаллашув шароитида она тилининг софлигини асраш, ундан замонавий ахборот маконида фойдаланиш кўламини кенгайтириш ва тилшунослик фанини ривожлантириш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.