2023 йилда иккиламчи тутун 1,6 миллиондан ортиқ эрта ўлимга сабаб бўлган.
Бу The Lancet журналида чоп этилган тадқиқот муаллифлари томонидан чиқарилган хулосадир.
Олимлар 1990 йилдан 2023 йилгача 204 мамлакат ва ҳудудда тамаки тутуни таъсирининг тарқалишини ва натижада келиб чиқадиган касаллик юкини таҳлил қилишди.
"Иккиламчи тутун таъсирига дучор бўлиш бутун дунёда тан олинган соғлиқ учун таҳдид ҳисобланади ва уни нафас олишнинг хавфсиз даражаси йўқ", деб ёзадилар муаллифлар.
2023 йилда 2,7 миллиард киши иккиламчи тутун таъсирига дучор бўлганлиги, жумладан, 0 ёшдан 14 ёшгача бўлган 767 миллион бола эканлиги аниқланди. Таҳлилларга кўра, бу 1,66 миллион эрта ўлимга, шунингдек, ногиронлик ва касалликларга, хусусан, юрак томирлари касаллигига олиб келди. Шунингдек, пассив чекиш болалар орасида 5,2 миллион нафас олиш йўллари инфекциялари учун жавобгар эканлиги таъкидланган.
"Чекмайдиганлар нафас олаётган ҳавода устунлик қиладиган йўлак тутуни фильтрланмаган ва тўлиқ ёндирилмаган. У бирлик ҳажмида чекувчилар нафас олаётган асосий тутунга қараганда юқори концентрациядаги заҳарли ва канцероген бирикмаларни ўз ичига олади", дейилади нашрда.
Тадқиқот муаллифлари одамларни, айниқса аёллар ва болаларни тамаки тутунидан ҳимоя қилиш учун қатъийроқ чоралар кўришга чақирдилар.