Каллас: "Хитой Эронга Ҳормуз бўғозини очиш учун таъсир ўтказиши мумкин"

Европа Иттифоқи Ҳормуз бўғози орқали эркин кема қатновини тиклашга интилмоқда, глобал энергия нархлари, озиқ-овқат хавфсизлиги ва заиф мамлакатлар учун хавф ҳақида огоҳлантирмоқда.

Европа Иттифоқининг ташқи ишлар ва хавфсизлик сиёсати бўйича олий вакили Кая Каллас бу баёнотни Ташқи ишлар кенгаши Тараққиёт йиғилишидан олдин берган.

Каллас Эрон устидан можаронинг оқибатларини инфляциянинг ошиши ва ўғитлар танқислиги таҳдиди билан боғлади. "Биз энергия нархларининг ўсишини, инфляцияни ва дунёнинг кўплаб мамлакатларига таъсир кўрсатаётган ва очарчиликка олиб келиши мумкин бўлган ўғитлар инқирозини кўрмоқдамиз", деди у.

Ҳормуз бўғози атрофидаги вазиятга изоҳ берар экан, у АҚШ ва Хитойнинг эркин кема қатновини тиклаш бўйича позицияларининг мос келишини ижобий белги деб билишини айтди.

"(АҚШ ва Хитой раҳбарлари ўртасидаги музокаралар давомида) ижобий томони шундаки, томонлар келишиб олдилар: Ҳормуз бўғози очиқ қолиши керак", деди Каллас.

Унинг сўзларига кўра, Пекин Теҳронга таъсир кўрсатади ва бундан вазиятни юмшатиш учун фойдаланиши мумкин.

Мумкин бўлган гуманитар ташаббус ёки бўғоз орқали юк ташиш учун йўлак ҳақидаги саволга жавобан Каллас Европа Иттифоқи навигация эркинлиги тамойилини шубҳа остига қўядиган прецедент яратишни истамаслигини таъкидлади.

"Навигация эркинлиги музокара қилинмайди", деди у. Унинг сўзларига кўра, аниқ нима ўтиши кераклиги ҳақида шартлар қўйиш чекловларни самарали равишда қонунийлаштиради.

Европа дипломатияси раҳбари шунингдек, Европа Иттифоқининг Вашингтон ва Теҳрон ўртасида воситачилик қилиш қобилиятининг чекланганлигини тан олди.

"Муаммо шундаки, бу АҚШ ва Эрон ўртасида содир бўлмоқда ва улар воситачиликни қабул қилмаяпти", деди у.

Унинг сўзларига кўра, энди минимал мақсад ҳужумларни тўхтатиш ва Ҳормуз бўғозини очиш бўлиши керак, шундан сўнг музокаралар янада мураккаб масалаларга ўтиши мумкин.

У шунингдек, халқаро денгиз йўлларидан босим воситаси сифатида фойдаланиш дунёнинг бошқа стратегик бўғозлари учун хавфли прецедент яратиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди.