Эрон билан можаро АҚШнинг нефть нархларини барқарорлаштириш имкониятларини чекламоқда

The New York Times мақоласида қайд этилишича, Трамп маъмурияти нефть нархларини тезда тушириш учун имкониятлари анча чекланган. Ҳормуз бўғози орқали таъминотдаги узилишлар сақланиб турган шароитда, қабул қилинадиган ҳар қандай чоралар фақат оқибатларни қисман юмшатиши мумкин, аммо вазиятни тубдан ўзгартиришга қодир эмас.

Жаҳон бозорида нефть нархлари кескин ошиб кетса, мамлакат аҳолисини унинг оқибатларидан тўлиқ ҳимоя қилиш жуда қийин. Шу боис сиёсатчилар мамлакат ичида бензин нархларини пасайтиришнинг бир қатор вариантларини муҳокама қилмоқда. Улар орасида стратегик нефть захираларидан фойдаланиш, АҚШдан ёқилғи экспортини чеклаш ва бензинга солинадиган солиқларни вақтинча бекор қилиш каби чоралар ҳам бор.
Шу билан бирга, таҳлилчилар фикрича, агар Эрон билан можаро яқин вақт ичида якунланмаса, нефть бозоридаги кескинликни тезда бартараф этиш амалда жуда мушкул бўлиб қолади.
Тез амалга оширилиши мумкин бўлган қадамлардан бири — АҚШнинг Стратегик нефть захирасидан нефть чиқаришдир. Бу захиралар одатда фавқулодда ҳолатларда ишлатиладиган хом нефть омборларидан иборат. Бошқа мамлакатларда ҳам шундай стратегик захиралар мавжуд. Бироқ душанба куни «Катта еттилик» давлатлари ҳозирча улардан биргаликда фойдаланишни режалаштирмаётганини маълум қилди. Ҳозирги вақтда АҚШнинг стратегик захирасида ер ости омборларида тахминан 415 млн баррель нефть сақланмоқда. Захирадан суткасига энг кўпи билан 4,4 млн баррель нефть чиқариш мумкин. Бу уруш бошланишидан олдин Ҳормуз бўғози орқали кунига ўтадиган тахминан 20 млн баррель нефть ва нефть маҳсулотларига нисбатан анча кичик улушни ташкил этади.
Янада кескин чоралардан бири — АҚШдан нефть экспортини вақтинча чеклаш бўлиши мумкин. 2015 йилда Конгресс сланец инқилоби туфайли нефть қазиб олиш кескин ошганидан кейин кўп йиллик нефть экспортига қўйилган тақиқни бекор қилган эди. Ҳозирда АҚШ кунига 10 млн баррелдан ортиқ нефть ва нефть маҳсулотларини экспорт қилмоқда.
Назарий жиҳатдан бу ички бозорда нефть таклифи ортиши ҳисобига мамлакат ичида нархларни пасайтириши мумкин. Бироқ бундай қадам нефтьни қайта ишлаш заводлари фаолиятига салбий таъсир кўрсатиши, АҚШнинг Европа ва Лотин Америкасидаги ҳамкорларига зарба бериши ва Америка нефть саноати иқтисодиётига путур етказиши мумкин.