Турк дунёсининг мусиқий мероси янги овоз касб этмоқда: Бокуда бўлиб ўтган тарихий Қурултой якунлари

2026 йил 18–20 сентябрь кунлари Бокуда Турк дунёси бастакорларининг Биринчи Қурултойи бўлиб ўтди. Ушбу тадбир Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон, Туркия, Ўзбекистон, Туркманистон ва Венгрия давлатларининг етакчи бастакорлари, мусиқашунослари, ижрочилари ҳамда мусиқа муассасалари раҳбарларини бирлаштирган ўз миқёсидаги илк халқаро тадбир бўлди.

Қурултойнинг асосий тарихий натижаси **Турк дунёси Бастакорлар уюшмаси (TUC)**нинг ташкил этилиши бўлди. Янги халқаро профессионал платформанинг ташкил этилиши Боку декларациясининг имзоланиши орқали расмийлаштирилди.

TUC Турк дунёсидаги миллий композиторлик мактаблари, консерваториялар, мусиқа академиялари, ижодий уюшмалар ва ижрочи жамоалар ўртасидаги узлуксиз ҳамкорликни ривожлантиришга қаратилган.

Қурултой якунлари асосида қабул қилинган Боку декларациясида келгусидаги ҳамкорликнинг асосий йўналишлари белгилаб берилди. Улар қаторига халқаро мусиқий лойиҳаларни амалга ошириш, янги асарлар яратиш, фестиваллар, танловлар ва бастакорлар резиденцияларини ташкил этиш, **«Турк дунёси замонавий мусиқаси антологияси»**ни нашр қилиш ҳамда мусиқий ноталар рақамли кутубхонасини ташкил этиш киради.

Узоқ муддатли муҳим ташаббуслардан бири Турк дунёси ёшлар симфоник оркестрини ташкил этишдан иборат. Мазкур оркестр иқтидорли ёш ижрочиларни бирлаштириб, замонавий туркий мусиқани халқаро концерт майдонларида намойиш этишга хизмат қилади.

Қурултойни мунтазам равишда навбатма-навбат турли шаҳарларда ўтказиш режалаштирилган. Бокудан кейин мусиқий эстафета Олмаота, Бишкек, Истанбул, Тошкент, Ашхобод ва Будапешт шаҳарларига ўтади. Шу тариқа Бокуда ташкил этилган платформа барқарор халқаро ташаббус сифатида ривожланишда давом этади.

Қурултой дастуридан таъсис йиғилиши ва ялпи мажлис, халқаро профессионал мунозаралар, мавзули кўргазмалар, шунингдек, симфоник, камер ва анъанавий мусиқа концертлари ўрин олди. Турк дунёсининг атоқли ва замонавий бастакорлари асарлари етакчи ижрочи жамоалар ҳамда яккахон ижрочилар томонидан намойиш этилди.

Биринчи Қурултой XVIII Узеир Ҳожибейли халқаро мусиқа фестивали доирасида ўтказилиб, Биринчи Боку туркология қурилтойининг 100 йиллигига, Низомий Ганжавийнинг 885 йиллигига ҳамда Алишер Навоийнинг 585 йиллигига бағишланди.

Турк маданияти ва мероси жамғармаси президенти, профессор Актоти Раимқулованинг таъкидлашича:

«Биринчи Қурултой ва Турк дунёси Бастакорлар уюшмасининг (TUC) Бокуда ташкил этилгани чуқур рамзий аҳамиятга эга. Озарбайжон ўзининг юксак композиторлик мактаби ва бой мусиқий анъаналари билан Турк дунёсининг ижодий салоҳиятини бирлаштириш ҳамда уни жаҳон аудиториясига тақдим этишга қаратилган янги халқаро платформага асос солди».

Лойиҳа Озарбайжон Республикаси Маданият вазирлиги ва Турк маданияти ва мероси жамғармаси томонидан Боку шаҳридаги ICESCO минтақавий офиси, Озарбайжон Бастакорлар уюшмаси ҳамда Озарбайжон Миллий консерваторияси ҳамкорлигида амалга оширилди.

Биринчи Қурултой ўз ишини якунлади, бироқ унинг энг муҳим мероси эндигина ўз йўлини бошламоқда. Бокуда ташкил этилган TUC халқаро платформаси туркий халқларнинг муштарак мусиқий меросини янги асарлар, профессионал ҳамкорлик ва жаҳон билан маданий мулоқот манбаига айлантиришга хизмат қилиши кўзда тутилган.