АҚШ Россияга Европада хавфсизлик бўйича янги режа ишлаб чиқишни таклиф қилди

АҚШ Россияга Европа билан келажакдаги хавфсизлик келишуви бўйича янги таклиф ишлаб чиқишни таклиф қилди. Ушбу ҳужжат Москва томонидан Европа мамлакатлари билан муносабатларда кескинликни камайтиришга қаратилган чораларни ҳам ўз ичига олиши керак.

Бу ҳақда Axios нашри вазиятдан хабардор икки манба маълумотларига асосланиб хабар бермоқда.

Россия кўп йиллардан буён НАТОнинг кенгайишини чеклаш ва Шарқий Европада Россия ҳарбий ҳозирлигини қисқартиришни назарда тутувчи Европа хавфсизлиги бўйича келишув тузишга интилиб келмоқда. Илгари АҚШ бу талабларни рад этган эди. Бироқ ҳозир Вашингтон Украинадаги урушни тугатиш бўйича кенг қамровли келишув доирасида уларни у ёки бу шаклда кўриб чиқишга тайёрдек кўринмоқда.

Нашр маълумотларига кўра, Абу-Дабидаги уч томонлама музокаралар давомида АҚШ президентининг махсус вакиллари Стив Уиткофф ва Жаред Кушнер Россия томонига хавфсизлик соҳасидаги хавотирлари ва талабларини баён этишни таклиф қилган.

Бундан ташқари, Москва кескинликни пасайтириш ва «Европага ҳужум қилмаслик кафолатларини бериш» учун қандай «мутаносиб чоралар» кўришга тайёрлигини ҳам билдириши керак.

Пайшанба куни Кушнер ва Стив Уиткофф Москвада Россия раҳбари Владимир Путин билан учрашиб, Украинадаги можарони ҳал этиш бўйича Америка таклифларини тақдим этади. Шунингдек, улар Путинни Россия ва Украина ўртасидаги музокараларнинг кейинги босқичига Европа вакилларини ҳам жалб этишга кўндиришга ҳаракат қилади.

Кушнернинг сўзларига кўра, Россия нафақат ўз талабларини, балки Европа давлатлари ҳам конструктив қабул қилиши мумкин бўлган таклифларни ҳам илгари суриши керак.

Шу билан бирга, Москва ҳозирча Европа мамлакатларининг музокаралар жараёнида иштирок этишини қўллаб-қувватламаяпти. Россия делегацияси раҳбари Владимир Мединский Европанинг айрим етакчилари позициясини танқид қилиб, «Шунинг учун улар билан нимани муҳокама қилиш мумкинлигини тушунмаяпман», — деди.

Айни вақтда у Россиянинг Европа билан янада кенг қамровли хавфсизлик келишувини тузишдан манфаатдор эканини тасдиқлади.

Вашингтонда Европа хавфсизлиги масалалари Украина бўйича музокаралар билан бир вақтда муҳокама қилиниши керак, деб ҳисоблашмоқда. Бироқ тегишли келишувларни амалга ошириш фақат уруш тугаганидан кейин мумкин бўлади. АҚШ, шунингдек, Украина ва Европа давлатларининг розилигисиз Россия билан келишув тузиш ниятида эмаслигини ҳам билдирган.

Айни пайтда Европа дипломатларининг сўзларига кўра, Москва билан янги келишув тузиш ғояси Европада жиддий келишмовчиликларни келтириб чиқармоқда.

Европа комиссияси раиси Урсула фон дер Ляйен янги хавфсизлик тизимини муҳокама қилиш фақат Россия — Украина можароси якунланганидан кейингина мумкинлигини таъкидлади.