G‘azo sektoridagi vayronagarchiliklar oqibatida yetkazilgan zarar 77 milliard dollardan oshdi

Infratuzilmaning vayron bo‘lishi, suvning ifloslanishi va o‘nlab million tonna qurilish chiqindilarining to‘planishi falastinliklar salomatligi hamda hududni tiklash jarayoniga jiddiy xavf tug‘dirmoqda.

G‘azo sektori infratuzilmasi va atrof-muhitiga yetkazilgan umumiy moddiy zarar 77 milliard dollardan oshdi. Bu haqda Xon Yunus munisipalitetining sog‘liqni saqlash va atrof-muhit departamenti direktori Umar Muhammad Matar ma’lum qildi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, harbiy harakatlar oqibatida anklavdagi hayotiy muhim infratuzilmaning katta qismi vayron bo‘lgan. Suv ta’minoti va kanalizasiya tarmoqlari, suv omborlari hamda nasos stansiyalarining 80 foizdan ortig‘i shikastlangan yoki butunlay ishdan chiqqan.

G‘azo sektorida vayron bo‘lgan binolardan qolgan 60 million tonnadan ortiq qurilish chiqindilari to‘planib qolgan. Matar ta’kidlashicha, ular orasida portlamagan o‘q-dorilar va zaharli moddalar bo‘lishi mumkin. Bu esa atrof-muhit va mahalliy aholi salomatligi uchun xavf tug‘diradi.

Suv resurslarining ifloslanishi alohida tashvish uyg‘otmoqda. Kanalizasiya tizimlarining shikastlanishi oqibatida tozalanmagan oqova suvlar O‘rta Yer dengiziga oqib tushmoqda. Hojatxonalar uchun maxsus chuqurlardan foydalanish esa aholini suv bilan ta’minlashning asosiy manbalaridan biri bo‘lgan yerosti suvlarining ifloslanishiga olib kelmoqda.

Qishloq xo‘jaligiga ham jiddiy zarar yetgan. Mahalliy hokimiyat ma’lumotlariga ko‘ra, 160 mingdan ortiq dunam qishloq xo‘jaligi yerlari, ya’ni qariyb 160 kvadrat kilometr maydon zarar ko‘rgan. Xon Yunus shahrida deyarli barcha qishloq xo‘jaligi yerlari shikastlangan. Quduqlar va suv omborlarining vayron bo‘lishi, shuningdek, dalalarda chodirli lagerlarning tashkil etilishi oziq-ovqat mahsulotlari yetishtirish imkoniyatlarini yanada cheklamoqda.

Matar, shuningdek, nafas yo‘llari kasalliklari, onkologik kasalliklar, tug‘ma nuqsonlar va homila tushishi holatlari ko‘payganini ma’lum qildi. Uning fikricha, bu holatlar harbiy harakatlar oqibatlari hamda o‘q-dorilar tarkibidagi og‘ir metallar kabi zaharli moddalarning ehtimoliy ta’siri bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Biroq ifloslanish ko‘lamini aniqlash va ushbu kasalliklar bilan uning o‘rtasidagi sabab-oqibat bog‘liqligini tasdiqlash uchun mustaqil tibbiy va ekologik tadqiqotlar o‘tkazish zarur.

Munisipalitet vakilining ta’kidlashicha, G‘azo sektorini tiklash uchun vayronalar va qurilish chiqindilarini tozalash, suv ta’minoti hamda kanalizasiya tizimlarini qayta tiklash, shuningdek, qishloq xo‘jaligi yerlarini foydalanishga qaytarish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar talab etiladi.

Ushbu ishlarni amalga oshirish uchun xalqaro moliyaviy va texnik yordam zarur.