Eron yadroviy qurolni tarqatmaslik to‘g‘risidagi shartnomadan chiqadimi?

Eron parlamentida mamlakatning Yadroviy qurolni tarqatmaslik to‘g‘risidagi shartnomadan (YAQTSh) chiqishi haqida qonun loyihasi tayyorlandi. Hujjat parlamentda shoshilinch tartibda ko‘rib chiqilishi rejalashtirilmoqda. Bu haqda Eron parlamenti raisining o‘rinbosari Ali Nikzod ma’lum qildi.

Uning aytishicha, tashabbus hozirda, jumladan, uning xalqaro oqibatlari nuqtai nazaridan ham o‘rganilmoqda. Qonun loyihasini plenar majlisga shoshilinch tartibda kiritish rejalashtirilgan. Bu holatda hujjat deputatlar tomonidan taqdim etilgan kuniyoq ko‘rib chiqilishi mumkin.

Nikzod Eron Xalqaro atom energiyasi agentligi (MAGATE) va uning bosh direktori Rafael Grossiga ishonch bildirmasligini ham aytdi. Uning ta’kidlashicha, Eron o‘tgan yil sentyabr oyida agentlik bilan hamkorlikni to‘xtatgan va Grossining harakatlarini «vijdonsiz» deb baholagan.

«U tekshiruv o‘tkazish uchun keladi, bizni maqtaydi, keyin esa ketib, bizga qarshi salbiy hisobotlar tayyorlaydigan odamlardan biri», — dedi parlament raisining o‘rinbosari.

Eronning YAQTShdan chiqishi mumkinligi haqidagi xabarlar fonida Rossiya bunday qadamga qarshi chiqdi. Rossiya prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov Moskva Tehronning shartnoma doirasida qolishidan umid qilayotganini bildirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Rossiya YAQTShni yadroviy qurol tarqalishining oldini olish tizimining asosi deb hisoblaydi.

«Moskva YAQTShni yadroviy qurol tarqalishini cheklash tizimining asosiy tayanchi deb biladi va Tehron shartnomaning mas’uliyatli ishtirokchisi bo‘lib qolishiga umid qiladi», — dedi Peskov.

Shu bilan birga, Kreml vakili Eron avval ham yadroviy qurol yaratish rejasi yo‘qligini va tinch maqsadlarda atom energetikasini rivojlantirish niyatini bir necha bor bildirganini ta’kidladi.

Bundan bir kun avval Eronning sobiq va amaldagi bir guruh amaldorlari YAQTSh doirasidagi hamkorlikni zudlik bilan to‘xtatish va shartnomadan imkon qadar tezroq chiqishga chaqirgan edi. Murojaat mualliflari Eronning shartnomada qolishini mamlakat manfaatlariga mos emas deb baholab, undan chiqishni «strategik zarurat» deb atagan.

Bayonotni, jumladan, sobiq razvedka vaziri Haydar Moslehiy, sobiq vise-prezident Mas’ud Zaribofan, sobiq fan vaziri Muhammad Mehdiy Zohidiy va sobiq vise-prezident Muhammad Aliobodiy imzolagan. Amaldagi deputatlar Ibrohim Aziziy va Fada-Husayn Malekiy ham hujjatni qo‘llab-quvvatlagan.