Beshkentdan Vashingtongacha: strategik boshqaruv va logistika qanday amalga oshirilishi kerak?

Zamonaviy dunyoda muvaffaqiyat tushunchasi ko‘pincha yaltiroq natijalar va balandparvoz unvonlar bilan o‘lchanadi. Biroq, asl muvaffaqiyatning ildizi ko‘p hollarda kutilmagan mag‘lubiyatlar, chekka hududlardagi og‘ir mehnat va shaxsiy prinsiplarga bo‘lgan qat’iy sodiqlikda yotadi. Bugungi qahramonimiz G‘anisher Karshiyevning hikoyasi aynan shunday — Qashqadaryoning Beshkentidan boshlanib, tizimli muammolarga strategik yechim topa oladigan yangi avlod menejeri darajasigacha yetib borgan murakkab va ibratli yo‘ldir. U bugungi kunda nafaqat logistika va yetkazib berish zanjiri (supply chain) mutaxassisi, balki muhandislik aniqligi bilan iqtisodiy tahlilni o‘zida birlashtirgan strateg sifatida gavdalanmoqda.

G‘anisherning bolaligi o‘ziga to‘q, ammo mehnatkash oilada o‘tdi. Eldagi an’anaga ko‘ra, katta farzand va katta nabira sifatida uning zimmasiga yoshligidanoq ulkan mas’uliyat yuklangan edi. Bu mas’uliyat uning nafaqat xarakterini, balki dunyoqarashini ham shakllantirdi. 5 yoshida xat-savodi chiqqani, 6 yoshida maktabga borishi uning bilimga bo‘lgan ishtiyoqi erta uyg‘onganidan dalolat beradi. Onasi va buvisining duolari ostida kamol topgan G‘anisher uchun otasining birgina o‘giti butun umrlik shiorga aylandi: “Nima qilsang ham, nomiga emas, yurakdan qil, qolgani o‘zi kelaveradi”. Ushbu oddiy, ammo mazmunli falsafa keyinchalik u boshqargan har bir loyihada o‘z aksini topdi. Beshkent qishloq xo‘jalik kasb-hunar kollejida avtomobillarni ta’mirlash va texnik xizmat ko‘rsatish yo‘nalishida o‘qishni boshlagan yigit uchun bu tajriba mexanizmlarning qanday ishlashini tushunishda, har bir detallning o‘z o‘rni borligini anglashda muhim poydevor bo‘ldi.
Professional shakllanish jarayonida sport uning uchun shunchaki mashg‘ulot emas, balki xarakter maktabi vazifasini o‘tadi. Futbol maydonidagi jamoaviylik, shaxmat taxtasidagi strategik tafakkur, suzishdagi chidamlilik va boks ringidagi iroda — bularning barchasi keyinchalik uning boshqaruv uslubida o‘z aksini topdi. Ayniqsa boks va shaxmatning uyg‘unligi unga ham tezkor qaror qabul qilishni, ham bir necha qadam oldinni hisoblashni o‘rgatdi. Boks unga zarbga chidashni va qiyin vaziyatda ham diqqatni jamlashni o‘rgatgan bo‘lsa, shaxmat har bir yurishning oqibatini o‘ylash malakasini shakllantirdi. Bu ikki qarama-qarshi tuyulgan sohaning birlashishi G‘anisherda "jangovar strateg" qiyofasini yaratdi.

Biroq, har qanday buyuk yuksalish kabi, G‘anisherning hayotida ham jiddiy sinov davri bo‘lgan. 2016-yil u uchun unutilmas "burilish nuqtasi" bo‘ldi. Toshkent davlat sharqshunoslik universitetiga kirish imtihonlaridan yiqilish u uchun shunchaki omadsizlik emas, balki hayotiy uyg‘onish qo‘ng‘irog‘i edi. Aynan o‘sha paytda u o‘zining real imkoniyatlari va harakatlari o‘rtasidagi farqni anglab yetdi. Bu mag‘lubiyat uni yanada qattiqroq ishlashga, o‘z ustida tinimsiz izlanishga majbur qildi. Natijada, keyingi urinishda u Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining (JIDU) xalqaro munosabatlar fakultetiga muvaffaqiyatli qabul qilindi. Bu shunchaki oliygohga kirish emas, balki G‘anisher uchun yangi intellektual dunyoning eshiklari ochilishi edi.

JIDUda G‘anisher Karshiyev o‘zini nafaqat namunali talaba, balki tug‘ma yetakchi sifatida namoyon etdi. Talabalar ittifoqi prezidenti sifatida u ma’muriyat va talabalar o‘rtasidagi muammolarning 85 foizini ijobiy hal qilishga erishdi. Debat klublari, tadqiqot markazlari tashkil etish orqali u talabalar hayotini tubdan o‘zgartirdi. Uning boshqalardan farqi shundaki, G‘anisher har bir tashabbusni shunchaki "tadbir" uchun emas, balki real natija uchun amalga oshirardi. "Deans Scholarship" va 2020-yilning eng yaxshi talabasi unvonlari uning akademik va ijtimoiy faolligining munosib e’tirofi bo‘ldi. Universitet davridagi bu tajriba unga odamlarni umumiy maqsad yo‘lida birlashtirish san’atini o‘rgatdi.

G‘anisher Karshiyevning hikoyasi — bu qishloq kollejidan strategik boshqaruv cho‘qqilarigacha bo‘lgan masofani mehnat va bilim bilan bosib o‘tgan o‘zbek yigidining qissasidir. Uning logistika sohasidagi o‘rni shunchaki boshqaruvchilik emas, balki tizimli muammolarga yangicha, innovasion ruhda yechim topuvchi innovatorlikdir. Uning hayotiy prinsiplari, mas’uliyat tuyg‘usi va otasidan meros qolgan "ishni yurakdan qilish" falsafasi uni bugungi kunda O‘zbekistonning kelajagi uchun kerakli kadrga aylantirmoqda. Kelgusida u boshqaradigan loyihalar mamlakatimizning logistika va yetkazib berish zanjiri salohiyatini yangi bosqichga olib chiqishiga shubha yo‘q. Zotan, yurakdan qilingan ishning natijasi doimo kutilganidan a’lo bo‘lib kelgan.

Professional faoliyatga qadam qo‘ygach, G‘anisher o‘z bilimlarini logistika va boshqaruv sohasiga yo‘naltirdi. "Paxlavon Trans" MCHJdagi menejerlik faoliyati davomida u tizimli yondashuvning kuchi qanchalik yuqori ekanligini isbotladi. Shaxsiy treninglar, aniq ko‘rsatkichlar asosida baholash va kouching usullarini qo‘llash orqali u ish samaradorligini 180 foizga oshirishga muvaffaq bo‘ldi. Logistika — bu shunchaki yukni bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga yetkazish emas, balki vaqt, resurs va inson omilini ideal tarzda muvofiqlashtirishdir. G‘anisher logistika va yetkazib berish zanjiridagi uzilishlar, shaffoflikning yo‘qligi kabi muammolarni ko‘rdi va ularni optimallashtirishga kirishdi. Uning uchun bu soha iqtisodiyotning qon aylanish tizimi kabi muhim edi.

G‘anisherning faoliyatidagi yana bir yorqin sahifa — innovasiyalar va yoshlar bilan ishlash yo‘nalishidir. U O‘zbekiston bo‘ylab yoshlar uchun innovasiya markazlarini tashkil etish tashabbusi bilan chiqdi va bu loyihani muvaffaqiyatli amalga oshirdi. Shuningdek, 6 oy ichida 600 ming dollar miqdoridagi investisiyalarni yutib olgan tadbirkorlik tanlovini o‘tkazdi. Bu loyihalar orqali u yuzlab yoshlarning g‘oyalari real biznesga aylanishiga ko‘maklashdi. 50 nafardan ortiq mutaxassis uchun almashinuv dasturlarini tashkil etishi esa O‘zbekistonning innovasion kadrlar bazasini 25 foizga oshirishga xizmat qildi. 30 ga yaqin universitetda biznes-hablarni yo‘lga qo‘yish orqali u nazariya va amaliyot o‘rtasidagi jarlikni bartaraf etishga intildi. Uning boshqaruvidagi har bir loyiha ortida aniq raqamlar va real ijtimoiy ta’sir yotadi.

G‘anisherning hayotida Sufiy falsafasi va axloq masalalari markaziy o‘rin tutadi. U ko‘pincha qaror qabul qilishda o‘z vijdoniga va axloqiy mezonlarga tayanadi. Uning uchun "ishni yurakdan qilish" shunchaki shior emas, balki har bir qadamida amal qilinadigan qat’iy qoidadir. Sufiylikdagi "qo‘ling ishda, ko‘ngling yorda" tamoyili uning kundalik hayotida va biznesida muvozanatni saqlashga yordam beradi. U iqtisodiy samaradorlikka intilish bilan birga, insoniylikni va halollikni har qanday foydadan ustun qo‘yadi. Bu ma’naviy poydevor unga murakkab krizislar davrida ham xotirjamlikni saqlash va eng to‘g‘ri yo‘lni tanlash imkonini beradi.

G‘anisher Karshiyevni professional sifatida ajratib turadigan asosiy prinsip — bu shaffoflik va xususiy sektorning kuchiga ishonishdir. Uning fikricha, agar davlat logistika tizimini optimallashtirish kerak bo‘lsa, birinchi navbatda dispatching (yuklarni yo‘naltirish) servisida yuqori shaffoflikni ta’minlash zarur. Shuningdek, texnika xavfsizligi kabi nazorat funksiyalarini bosqichma-bosqich davlatdan xususiy sektorga o‘tkazish kerak. Bu nafaqat korrupsiyaning oldini oladi, balki bozor mexanizmlarining tabiiy rivojlanishiga yo‘l ochadi. Uning qarashlari zamonaviy iqtisodiy islohotlar bilan hamohang bo‘lib, u doimo "kamroq davlat nazorati, ko‘proq erkin bozor" tamoyilini ilgari suradi. G‘anisherning tillarga bo‘lgan ishtiyoqi — o‘zbek, tojik, qozoq, rus va ingliz tillarida muloqot qilishi ham unga turli madaniyatlar va bozorlar o‘rtasida ko‘prik bo‘lish imkonini beradi.

Bugungi kunda G‘anisher o‘z bilimlarini nafaqat amaliyotda qo‘llamoqda, balki kelajakdagi strategik maqsadlar sari odimlamoqda. Uning uchun shaxsiy jihatdan eng muhim bo‘lgan loyihalar — bu jamiyatga real foydasi tekkan, odamlarning fikrlash tarzini o‘zgartirgan tashabbuslardir. JIDUdagi yetakchilik davridan tortib, logistika kompaniyalaridagi boshqaruvigacha bo‘lgan barcha bosqichlarda u bitta narsaga intildi: tizimni yanada mukammal va insonlar uchun qulay qilish. Agar u o‘z yo‘lini qaytadan boshlash imkoniga ega bo‘lganida ham, baribir shu yo‘lni tanlagan bo‘lishini, faqat xatolaridan tezroq xulosa chiqarib, ko‘proq tavakkal qilgan bo‘lishini ta’kidlaydi.

Jaloliddin Ismatov tayyorladi