Трамп Эронга қарши оммавий зарбаларни қайта бошлаш билан таҳдид қилди

АҚШ Эрон сулҳ шартларига амал қилмаса, аввалгидан ҳам «кенгроқ ва кучлироқ» зарбаларни бошлайди. Бу ҳақда Америка президенти Доналд Трамп маълум қилди.

У Truth Social’да ёзишича, «ҳақиқий келишув»га эришилмагунча, Америка қўшинлари, кемалари ва самолётлари — «аллақачон анча заифлашган душманни ҳалокатли таъқиб қилиш ва йўқ қилиш учун керак бўлган барча воситалар» — Эрон яқинида ва Яқин Шарқда қолади.

АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнс аниқлик киритиб, агар Теҳрон Ормуз бўғозини тўсишда давом этса, Вашингтон сулҳ шартларига амал қилмаслигини билдирди.

«Келишув — бу ўт очишни тўхтатиш, музокаралар — биз таклиф қилаётган нарса, улар томонидан эса бўғозларни очиш. Агар бу амалга оширилаётганини кўрмасак, президент бизнинг шартларга амал қилмайди», — деди Вэнс. Унинг сўзларига кўра, АҚШ Эронга, агар у ҳалол музокараларга рози бўлса, «кўп нарсани» таклиф қилишга тайёр.

Аввалроқ Эрон давлат телевидениеси сулҳ эълон қилинганидан сўнг биринчи кема Ормуз бўғозидан ўтганини хабар қилган эди. Бироқ Reuters манбаларига кўра, Эрон ҳарбийлари ҳали ҳам кемаларга, агар улар бўғозга киришга уринса, таҳдид қилмоқда.

8 апрель куни АҚШ ва Эрон икки ҳафталик ўт очишни тўхтатиш бўйича келишувга эришган эди. Трампнинг айтишича, АҚШ барча ҳарбий мақсадларга «эришди ва ҳатто улардан ҳам ошиб кетди» ҳамда Теҳрондан 10 банддан иборат таклиф олди, бу «музокаралар учун ишчи асос бўлиши мумкин».

Эроннинг Fars агентлиги маълум қилишича, АҚШга тақдим этилган режа ҳужум қилмаслик кафолатлари, Ормуз бўғози устидан Теҳрон назорати, мамлакатнинг уранни бойитиш ҳуқуқини тан олиш, барча санкцияларни бекор қилиш ва компенсация тўлашни назарда тутади.

АҚШ ва Эрон ўртасидаги тўғридан-тўғри музокаралар 10 апрель куни Исломободда бўлиб ўтади. Америка томонидан уларда вице-президент Жей Ди Вэнс, АҚШ президенти махсус вакили Стив Уиткофф ва Трампнинг куёви Жаред Кушнер иштирок этади, деб ёзган CNN. Эроннинг ISNA агентлиги маълумотига кўра, делегацияга парламент спикери Муҳаммад Боқир Ғолибоф раҳбарлик қилади.

Сўнггиси бир кун аввал «сулҳнинг учта асосий бузилиши»дан сўнг музокаралар маъносини йўқотаётганини билдирган. Хусусан, гап Исроилнинг Ливанга қарши ҳаракатлари, Эрон ҳаво ҳудудининг бузилиши ва Ислом Республикасининг уранни бойитиш ҳуқуқи инкор этилиши ҳақида бормоқда.