Навоий вилоятининг Навбаҳор туманида жойлашган Сармишсой дараси ўзининг бетакрор табиати ва қадимий қоятош суратлари билан барчани ҳайратга солади. Бу маскан нафақат юртимизнинг, балки инсониятнинг бой тарихий ва маданий меросини ўзида мужассам этган ноёб ҳудудлардан биридир.
Сармишсой қояларида бундан 10 минг йил аввалги даврларга бориб тақаладиган петроглифлар — қадимий тасвирлар сақланиб қолган. Бугунги кунга қадар бу ерда 5 мингдан ортиқ қоятош тасвирлари аниқланган бўлиб, улар қадимги инсонларнинг турмуш тарзи, овчилик фаолияти, меҳнати ва атроф-муҳит ҳақидаги тасаввурларидан ҳикоя қилади.
Айниқса, қадимда ушбу ҳудудда яшаган ҳайвонлар тасвирлари алоҳида аҳамиятга эга. Қояларда ёввойи букалар, бизонлар, отлар, тоғ эчкилари, архарлар, туялар, шунингдек, шер, қоплон ва гепард каби ҳайвонларнинг суратларини учратиш мумкин. Уларнинг айримлари бугунги кунда бу ҳудуд табиатида учрамайди. Шу боис ушбу тасвирлар ўтмишдаги табиат манзарасини ўрганишда муҳим манба ҳисобланади.
Қадимий тош ва металл қуроллар ёрдамида яратилган суратлар асрлар давомида ўз қадрини йўқотмай, бугунги кунгача етиб келган. Қоялар орасида учрайдиган араб тилидаги ёзувлар эса бу масканнинг кейинги тарихий даврлардаги ҳаёти ҳақида ҳам маълумот беради.
Бугунги кунда Сармишсой табиий-археологик музей-қўриқхона сифатида муҳофаза қилинади. Ҳудудда туризм инфратузилмасини ривожлантириш, 32 гектар майдонда туризм марказини ташкил этиш, мастер-режа ишлаб чиқиш ва бебаҳо маданий меросни асраш бўйича ишларни кучайтириш режалаштирилган.
Сармишсой — бу оддий дара эмас. Бу тошларга муҳрланган тарих, аждодларимиздан қолган бебаҳо мерос ва халқимизнинг қадимий ўтмишидан сўзловчи ноёб маскандир. Уни асраш, ўрганиш ва келажак авлодларга етказиш барчамизнинг вазифамиздир.
📍 Манзил: Навоий вилояти, Навбаҳор тумани, Сармишсой дараси.