Sun’iy intellekt (SI) sohasidagi shiddatli o‘sish kutilmagan iqtisodiy inqiroz bilan to‘qnash kelishi mumkin. Amerikalik siyosatshunos Malek Dudakov va EADaily nashri SI bozoridagi «pufak» tez orada yorilishi va bu butun dunyo moliyaviy tizimiga zarba berishi haqida ogohlantirmoqda.
SI olamining bayroqdori hisoblangan OpenAI kompaniyasi moliyaviy jarlik yoqasida turibdi. Ma’lumotlarga ko‘ra, startap har chorakda taxminan 12 milliard dollar zarar ko‘rmoqda. Vaziyatni o‘nglash uchun investorlarga 17,5 foizlik foyda va’da qilinayotgan bo‘lsa-da, bunday katta tavakkalchilikka qo‘l uruvchilar soni kamayib bormoqda.
Inqiroz faqatgina bitta kompaniya bilan cheklanib qolmaydi. OpenAI’ning eng yirik hamkori — Oracle korporasiyasi ham qarz botqog‘iga botgan. Agar SI sohasining ushbu ikki giganti qulasa, bu butun bozorni o‘z ortidan tortib ketishi mumkin. Ekspertlar buni 2000-yillardagi «dotkomlar inqirozi»ga qiyoslashmoqda.
Mutaxassislarning tahliliga ko‘ra, SI loyihalarining muvaffaqiyatsizligi AQSh iqtisodiyotini 2027 yilga kelib chuqur resessiyaga olib keladi:
Ishsizlik: 5 foiz va undan yuqoriga ko‘tarilishi kutilmoqda.
Inflyasiya: Energiya tanqisligi va texnologiyalarning qimmatlashi hisobiga narx-navo oshishi tezlashadi.
Uoll-strit xavotiri: SI ayni damda AQSh iqtisodiyotining yagona o‘sish drayveri bo‘lib turibdi. Agar u ham qulasa, global moliyaviy bozorlar zanjirband ravishda inqirozga yuz tutadi.
SI sohasiga tikilgan trillionlab dollarlar kutilgan foydani keltirmasa, bu nafaqat AQSH, balki jahon iqtisodiyoti uchun jiddiy xavf tug‘diradi. Investorlarning texnologiyalarga bo‘lgan ishonchi yo‘qolishi kapitalning bozordan chiqib ketishiga va uzoq davom etuvchi iqtisodiy turg‘unlikka sabab bo‘lishi mumkin.