AQShning Stenford universiteti olimlari barcha turdagi shamollash va grippga qarshi yagona universal vaksina yaratilganini e’lon qilishdi

AQShning Stenford universiteti tadqiqotchilari insoniyatni barcha turdagi yo‘tal, shamollash, gripp va hatto o‘pkaning bakterial infeksiyalaridan himoya qila oladigan yagona burun spreyi ko‘rinishidagi vaksinani ishlab chiqishdi.

Professor Bali Pulendran rahbarligidagi ilmiy guruh tomonidan amalga oshirilgan ushbu yangilik tibbiyot olamida so‘nggi 200 yil davomida vaksinalar yaratilish tamoyilini butunlay o‘zgartirib yuborishi mumkin bo‘lgan keskin burilish sifatida baholanmoqda.

Odatda vaksinalar ma’lum bir kasallikka, masalan, qizamiq yoki suvchechakka qarshi kurashish uchun organizmni maxsus o‘rgatadi. Ammo «Science» jurnalida tasvirlangan Stenford olimlarining yangi yondashuvi immunitet tizimini shunchaki «mashq qildirmaydi», balki immun hujayralarining o‘zaro aloqa qilish usulini taqlid qiladi. Burun spreyi ko‘rinishidagi dori o‘pkadagi makrofag deb ataluvchi oq qon hujayralarini doimiy shay holatga keltirib qo‘yadi. Natijada, organizmga qanday infeksiya kirishga urinmasin, immunitet tizimi uni darhol qaytarishga tayyor turadi.

Hayvonlarda o‘tkazilgan tajribalar davomida ushbu himoya effekti qariyb uch oy davom etgan. Olimlarning ta’kidlashicha, bunday yuqori shaylik holati viruslarning o‘pka orqali organizmga kirishini 100 dan 1000 baravargacha kamaytirgan. Professor Pulendranning so‘zlariga ko‘ra, ushbu universal vaksina nafaqat gripp yoki COVID-19, balki deyarli barcha ma’lum viruslar, bakteriyalar va hatto allergenlarga qarshi keng qamrovli himoyani ta’minlaydi.

Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, yangi usul uy changi oqibatida kelib chiqadigan allergik astma qo‘zg‘alishini ham kamaytiradi. Oksford universiteti ekspertlari bu yangilikni «haqiqatan ham hayajonlanarli» deb atashmoqda. Agar insonlarda o‘tkaziladigan klinik sinovlar ham muvaffaqiyatli yakunlansa, bu ixtiro nafas yo‘llari kasalliklariga qarshi kurashda inqilobiy qadam bo‘ladi va mavsumiy kasalliklar yukini sezilarli darajada yengillashtiradi.