AQSh va uning ittifoqchilari BMT Xavfsizlik Kengashi yig‘ilishida Rossiya va Xitoy bilan qarama-qarshilikka kirishdi

Qo‘shma Shtatlar va uning G‘arbdagi ittifoqchilari Eronning yadroviy niyatlari borasida Rossiya va Xitoy bilan keskin qarama-qarshilikka kirishdilar, chunki Vashington ikki hafta oldin BMTda Eronga qarshi boshlagan urushini yanada oqlashga harakat qildi.

Bu haqda Reuters xabar bermoqda.

Shu oyda Qo‘shma Shtatlar raisligida bo‘lib o‘tgan BMT Xavfsizlik Kengashi yig‘ilishida Rossiya va Xitoy Eronga qarshi BMT sanksiyalarini kuzatish va amalga oshirish uchun tuzilgan qo‘mita muhokamasini to‘xtatishga urinishdi. Ularning taklifi 11 ga 2 ovoz bilan rad etildi, ikkitasi betaraf qoldi.

Kengashda so‘zga chiqqan AQShning BMTdagi elchisi Mayk Uolts Moskva va Pekinni 1737 qo‘mitasi deb nomlangan ishini to‘sib qo‘yish orqali Tehronni himoya qilishga urinishda aybladi.

"BMTning barcha a’zo davlatlari Eronga qurol embargosini amalga oshirishi, raketa texnologiyalarini uzatish va savdo qilishni taqiqlashi va tegishli moliyaviy aktivlarni muzlatishi kerak", dedi Uolts.

"Qayta kiritilishi kerak bo‘lgan BMT qoidalari o‘zboshimchalik emas. Ular tor doirada nishonga olingan va Eronning yadroviy, raketa va an’anaviy harbiy dasturlari tahdidini bartaraf etishga qaratilgan", dedi u.

Uoltsning ta’kidlashicha, Xitoy ham, Rossiya ham sanksiyalar qo‘mitasining faoliyat yuritishidan manfaatdor emas, chunki ular "sherigi Eronni himoya qilishni va endi yana bir bor taqiqlangan mudofaa sohasidagi hamkorlikni davom ettirishni xohlashadi".

Uoltsning ta’kidlashicha, o‘tgan hafta BMTning Xalqaro atom energiyasi agentligi Eron dunyodagi 60 foizga boyitilgan uran ishlab chiqargan va zaxiralagan yagona yadroviy qurolga ega bo‘lmagan davlat bo‘lib qolishini yana bir bor tasdiqladi va MAGATEga ushbu zaxiralarga kirish huquqini berishdan bosh tortdi.

Rossiyaning BMTdagi doimiy vakili Vasiliy Nebenzya, o‘z navbatida, AQSh va uning ittifoqchilari "Eronning yadroviy qurol ishlab chiqarish rejalari atrofida vahima qo‘zg‘atganini", uning so‘zlariga ko‘ra, bu hech qachon MAGATE hisobotlarida tasdiqlanmaganini aytdi.

"Bu Tehronga qarshi yana bir harbiy sarguzashtni boshlash va Yaqin Sharq va undan tashqaridagi vaziyatni yanada keng ko‘lamli keskinlashtirish uchun qilingan", dedi u.

Xitoyning BMTdagi elchisi Fu Kon Vashingtonni Eron yadroviy inqirozining "qo‘zg‘atuvchisi" deb atadi va AQSh "muzokaralar jarayonida Eronga qarshi ochiqchasiga kuch ishlatganini va bu diplomatik sa’y-harakatlarni behuda qilganini" aytdi.

O‘z navbatida, Buyuk Britaniya va Fransiya Xavfsizlik Kengashida Eronga qarshi sanksiyalarni tiklash oqlanishini, chunki Tehron o‘zining yadroviy dasturi bilan bog‘liq xavotirlarni hal qilmaganini ta’kidladilar. Fransiya MAGATE endi ushbu dasturning faqat tinchliksevarligini kafolatlay olmasligini va Eronning yadroviy zaxiralari 10 ta yadroviy qurilma qurish uchun yetarli ekanligini ta’kidladi.