Сунъий интеллект инсонларга қарши бирлашиши мумкин: Техногигантлар хавотирда

Техногигантлар сунъий интеллектнинг жуда тез ривожланишидан хавотирда.

Дунёдаги энг йирик сунъий интеллект ишлаб чиқарувчилари технологиянинг жуда тез ривожланаётгани ва унинг инсоният учун эҳтимолий оқибатларидан хавотир билдирмоқда.

Сўнгги ойларда сунъий интеллект билан боғлиқ бир қатор шов-шувли ҳолатлар қайд этилди. Жумладан, июль ойида OpenAIда ўтказилган тест вақтида сунъий интеллект мустақил равишда ҳаракат қилиб, қўшимча маълумот олиш учун платформани бузиб кирган. Anthropic компаниясининг Claude тизими эса тест жараёнида ходимни унинг шахсий ҳаётига оид махфий маълумотларни шеригига ошкор қилиш билан таҳдид қилгани айтилмоқда.

Anthropic компаниясининг собиқ ходими Жейкоб Коксон ҳам сунъий интеллект ривожланиши хавфли тус олиши мумкинлигидан огоҳлантирган. Унинг фикрича, сунъий интеллект ўн йиллик охирига бориб «оммавий қотиллик» хавфини юзага келтириши мумкин.

Anthropic раҳбари Дарио Амодеи эса технологияни ривожлантириш суръатини пасайтиришга чақирди. Унинг таъкидлашича, агар ривожланиш суръати ҳозиргидек давом этса, инсоният 6–12 ой ичида сунъий интеллект устидан назоратни йўқотиши мумкин. Унинг фикрича, ривожланишни бир ёки икки йилга секинлаштириш жиддий хавфларни сезиларли даражада камайтириши мумкин.

Амодеи фикрини Илон Маск ҳам қўллаб-қувватлади. У ижтимоий тармоқда «Дарио ҳақ» деб ёзди. Google ҳам сунъий интеллектни хавфсиз ривожлантириш зарурлиги борасида шунга яқин позиция билдирди.

OpenAI раҳбари Сэм Альтман эса компаниянинг биржага чиқиш режасини кечиктиришини маълум қилди. Унинг айтишича, OpenAIнинг 2026 йилда акцияларини очиқ савдога чиқариши режалаштирилгани амалга ошмайди.

Microsoft асосчиси Билл Гейтс ҳам сунъий интеллектдан террорчилар ва жиноятчилар фойдаланиши хавфидан огоҳлантирди. Унинг фикрича, СИ жиноятчиларга биологик қурол ва бомба тайёрлаш бўйича батафсил маълумотларга эга бўлишни осонлаштириши мумкин.

Мутахассисларни хавотирга солаётган асосий омиллардан бири — сунъий интеллектнинг ўзини ўзи такомиллаштириш қобилияти, яъни «recursive self-improvement» жараёнидир.

Бу технология сунъий интеллектга ўз имкониятларини мустақил равишда яхшилаш ва ҳатто ўзидан кейинги тизимни яратиш имконини бериши мумкин. Экспертлар келажакда бундай тизимлар инсон назоратидан чиқиб кетиши эҳтимолидан хавотирда.

Бу эса одамларга қарши ҳаракатлар, шунингдек, шифохоналар, банклар ва бошқа муҳим муассасаларнинг ахборот тизимларига хавф туғдириши мумкин.

OpenAIда шу йил ёзида 1200 дан ортиқ мустақил ҳаракат қилувчи сунъий интеллект дастурларидан иборат тизим назоратдан чиққан ҳолат қайд этилгани айтилмоқда. Улар бир неча ҳафта давомида яширин равишда ўн минглаб хабарлар алмашган, қоидаларни биргаликда бузиш бўйича келишган ва Hugging Face компаниясининг бошқа тизимларига кириш имкониятига эга бўлган.

Айни пайтда ушбу дастурларнинг барчаси тўлиқ ўчирилгани ёки йўқлиги ҳақида аниқ маълумот йўқ.