Музокаралар учун 60 кун? Келажакдаги Эрон—АҚШ ўртасидаги ўзаро англашув меморандуми ҳақида нималар маълум?

Пайшанба куни кечқурун АҚШ президенти Дональд Трамп Эронга қарши эълон қилган зарбаларини бекор қилди ва Теҳрон билан келишув якунланиш арафасида эканини маълум қилди. Шундан сўнг бир қатор оммавий ахборот воситалари бир вақтнинг ўзида икки мамлакат ўртасидаги бўлажак «ўзаро англашув меморандуми» ҳақида янги тафсилотларни эълон қилди.

Теҳрон эҳтиёткор бўлишга чақирмоқда, аммо журналистлар маълумотларига кўра, ҳужжатда ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш (жумладан, Ливанда ҳам), ядровий дастур бўйича музокаралар, Ҳурмуз бўғозининг очилиши ҳамда АҚШ денгиз блокадасининг бекор қилиниши назарда тутилган.

Трампнинг баёнотларидан сўнг Эрон Ташқи ишлар вазирлиги вакили Исмоил Бақоий Теҳрон ҳали АҚШ билан келишув бўйича якуний қарорга келмаганини айтди ва яқинлашаётган келишув ҳақидаги хабарларни тахминий маълумотлар деб атади.

Бироқ 12 июнь, жума куни эрталаб «Меҳр» ахборот агентлиги ўзаро англашув меморандумининг тахминий лойиҳасини эълон қилди. Шунингдек, «Аксиос» нашри ҳам ҳужжат билан танишганини ва унинг асосий бандлари ҳақида хабар берганини маълум қилди.

Келишув қайси босқичда?

Вашингтон ва Теҳрон ўртасида воситачилик қилаётган давлатлардан бири дипломати «Аксиос» нашрига кўра:

«АҚШ ва Эрон келишув матни бўйича келишиб олди».

Бироқ ҳужжат ҳали расман имзоланиши керак.

11 июнь, пайшанба куни кечқурун келишув Эрон томонида юқори даражада маъқулланган, аммо эҳтимол мамлакат Олий раҳбари Мужтабо Хоманаий томонидан ҳали тасдиқланмаган. Бу ҳақда «Аксиос» манбаларига таяниб хабар берилган. Шу каби маълумотни «Блумберг» ҳам келтирган.

Сўнгги икки ой давомида томонлар келишувга яқинлашгани ҳақида бир неча бор хабарлар тарқалган бўлса-да, амалда ҳеч қандай келишувга эришилмаган. Бироқ «Аксиос» манбалари янги меморандум истиқболига нисбатан оптимистик муносабат билдирмоқда.

Нашр маълумотларига кўра, чоршанба кечқурун Қатар воситачиси Али ат-Тавадий ҳамда Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчий ўртасида бир неча соат давом этган музокаралардан кейин дастлабки келишувга эришилган.

«Аксиос» манбаларига кўра, ушбу музокаралар вақтида Ат-Тавадий АҚШ президентининг махсус вакили Стив Уиткофф ва Трампнинг куёви Жаред Кушнер билан бир неча бор телефон орқали мулоқот қилган.