АҚШ Эронга урушни тўхтатиш учун 11 та шарт қўйди

АҚШ Эронга урушни тугатиш учун ўз шартларини юборди, деб хабар беради The New York Times манбаларга таяниб.

Газета манбаларига кўра, Вашингтоннинг режаси Эроннинг баллистик ракета дастури, мамлакатнинг ядровий дастури ва денгиз муаммоларини кенг қамраб олади. Унинг аксарият бандлари аллақачон оммавий ахборот воситаларида пайдо бўлган.

АҚШ талаблари:

1. Ҳурмуз бўғозининг “эркин денгиз зонаси” сифатида очиқлигини сақлаб қолиш.
2. Ракета дастурининг сони ва масофасини чеклаш.
3. Ракеталардан фақат ўзини ҳимоя қилиш учун фойдаланишни чеклаш.
4. Мавжуд ядровий имкониятларни демонтаж қилиш.
5. Ядро қуролига эга бўлиш истагидан воз кечиш.
6. Эрон ҳудудида ядровий материалларни бойитишни тақиқлаш.
7. Томонлар томонидан келишилган жадвалга мувофиқ барча бойитилган материалларни МАГАТЭга топшириш.
8. Натанз, Исфаҳон ва Фордовдаги ядровий иншоотларни йўқ қилиш.
9. Эрондаги жараёнларни шаффофлик ва МАГАТЭ назоратига ўтказиш.
10. Минтақада қуролли прокси гуруҳларидан фойдаланиш стратегиясидан воз кечиш.
11. Яқин Шарқдаги жангари гуруҳларни молиялаштириш ва қуроллантиришни тўхтатиш.

Эрон учун ўзаро имтиёзлар:

1. Барча санкцияларни бекор қилиш.
2. Бушеҳрда фуқаролик ядро дастурини (электр энергияси ишлаб чиқариш) илгари суриш ва ривожлантиришда Американинг ёрдами.
3. Санкцияларни қайта жорий этиш таҳдидини бекор қилиш.

NYT хабарига кўра, Покистон армияси штаби бошлиғи Сайид Асим Мунир АҚШ ва Эрон ўртасидаги асосий воситачига айланди.

Нашрнинг таъкидлашича, Покистон орқали етказилган режа Эрон расмийлари орасида қанчалик кенг тарқалгани ва Эрон уни музокаралар учун асос сифатида қабул қиладими ёки йўқми, ҳали аниқ эмас. Исроил бу таклифни қўллаб-қувватлайдими ёки йўқми, номаълум.

Нашр таъкидлаганидек, ушбу режа ва Оқ уйнинг музокараларга содиқлиги Доналд Трампнинг ҳозирги Эрон режими ҳокимиятда қолишини қабул қилишга тайёр эканлигини англатади.

Эслатиб ўтамиз, Эрон Қўшма Штатлар билан музокаралар олиб бораётганини рад этди ва Трампнинг баёнотларини нефть нархлари ва молия бозори баҳоларини манипуляция қилишга уриниш деб атади.

Бундан ташқари, Теҳрон урушни тугатиш учун ўз шартларини эълон қилди: ҳужум учун компенсация, Форс кўрфазидан барча Америка базаларини олиб чиқиш, барча санкцияларни бекор қилиш ва Қўшма Штатлар ҳамда Исроил томонидан тажовуз қилмаслик кафолатлари.

Кўриб турганимиздек, бу фикрларнинг барчасидан фақат биттаси Америка таклифларига мос келади: барча санкцияларни бекор қилиш.