АҚШ билан тузилган битим Эронга 300 миллиард долларлик инвестицияларни назарда тутади

АҚШ-Эрон ўртасидаги ўзаро англашув меморандумида Ислом Республикасига инвестицияларни рағбатлантириш учун 300 миллиард долларлик молиялаштириш режаси баён этилган.

Бу Al Arabiya телеканали томонидан эълон қилинган ҳужжатда келтирилган.

Манбаларнинг таъкидлашича, ушбу сумманинг ярмидан кўпи аллақачон ажратилган.

Жума куни Швейцарияда имзоланиши кутилаётган 14 банддан иборат келишув қуйидагиларни ўз ичига олади:

1. Ушбу меморандумни имзолагандан сўнг, Эрон ва Қўшма Штатлар ўз иттифоқчилари билан биргаликда Ливанни ҳам ўз ичига олган барча жабҳаларда урушни дарҳол ва якуний тугатишни эълон қиладилар ва энди ҳеч қандай душманона ҳаракатларни амалга оширмасликка ва бир-бирига қарши куч ишлатиш ёки таҳдид қилишдан тийилишга ваъда берадилар.

2. Эрон ва Қўшма Штатлар бир-бирининг суверенитети ва ҳудудий яхлитлигини ҳурмат қилишга ва бир-бирининг ички ишларига аралашмасликка ваъда берадилар.

3. Эрон ва Қўшма Штатлар 60 кундан ошмаган муддат ичида музокара олиб бориш ва якуний келишувга эришишга ваъда берадилар, бу муддатни ўзаро келишув асосида узайтириш имконияти билан.

4. Ушбу Англашув Меморандуми имзолангандан сўнг дарҳол Қўшма Штатлар денгиз блокадасини бекор қилади ва Эронга қарши ҳар қандай аралашув ёки тўсиқларнинг олдини олади ҳамда юк ташишни урушдан олдинги тўлиқ қувватига максимал 30 кун ичида тиклайди. Қўшма Штатлар шунингдек, якуний келишув тузилгандан кейин 30 кун ичида Эронга туташ ҳудудлардан ўз кучларини олиб чиқишга ваъда беради.

5. Ушбу Меморандум имзолангандан сўнг, Эрон техник тўсиқларни олиб ташлаш ва Эрон томонидан миналарни тозалаш заруратини ҳисобга олган ҳолда, урушдан олдинги савдо кемалари қатновини Форс кўрфазидан Уммон денгизига ва орқага 30 кун ичида қайта тиклашни таъминлаш учун дарҳол чоралар кўради.

6. Қўшма Штатлар минтақавий ҳамкорлари билан биргаликда Эронни қайта тиклаш ва иқтисодий ривожлантириш учун икки томон томонидан келишилган, камида 300 миллиард доллар миқдорида маблағ ажратишни назарда тутувчи кенг қамровли режани ишлаб чиқишга ваъда беради. Якуний келишувнинг бир қисми сифатида ушбу режани амалга ошириш механизми 60 кун ичида ишлаб чиқилади.

7. Қўшма Штатлар якуний келишувда келишиб олинадиган жадвалга мувофиқ, Эронга қарши амалдаги барча санксияларни, жумладан, БМТ Хавфсизлик Кенгаши ва МАГАТЭ Бошқарувчилар Кенгаши резолюцияларини, шунингдек, АҚШнинг барча бир томонлама санкцияларини, ҳам асосий, ҳам иккиламчи санксияларини бекор қилишга ваъда беради.

8. Эрон ҳеч қачон ядровий қурол ишлаб чиқармаслигини яна бир бор таъкидлайди. Томонлар бойитилган ураннинг тақдири ва Эроннинг ядровий дастури билан боғлиқ барча ўзаро келишилган масалалар, жумладан, Эроннинг ядровий эҳтиёжлари, ушбу модда қоидаларини яна бир бор тасдиқлайдиган якуний келишувда тегишли равишда кўриб чиқилишига келишиб олдилар.

9. Эрон ва Қўшма Штатлар якуний келишувга эришилгунга қадар улар статус-квони сақлаб қолишга келишиб олдилар: Эрон ўзининг ядровий дастуридаги статус-квони сақлаб қолади ва Қўшма Штатлар Эронга қарши янги санкциялар қўлламайди ёки минтақадаги кучларини кучайтирмайди.

10. АҚШ Ғазначилик департаменти ушбу Меморандум имзолангандан сўнг дарҳол ва санксиялар бекор қилингунга қадар Эрон хом нефти, нефт-кимё маҳсулотлари ва уларнинг ҳосилалари экспорти, шунингдек, банк, суғурта, транспорт ва шунга ўхшаш барча тегишли хизматлар учун имтиёзлар беради.

11. Қўшма Штатлар якуний келишувга эришиш бўйича музокаралар жараёнини ҳисобга олган ҳолда, Эроннинг музлатилган ёки чекланган маблағлари ва активлари озод қилиниши ва тўлиқ фойдаланишга топширилишини ўз зиммасига олади.

12. Эрон ва Қўшма Штатлар Якуний келишувнинг муваффақиятли амалга оширилишини ва унга риоя қилинишини кузатиб бориш механизмини яратишга келишиб олдилар.

13. Ушбу Меморандум имзолангандан ва 4, 5, 10 ва 11-бандларни амалга оширишни бошлаш ва ушбу босқичларни амалга оширишни давом эттириш бўйича кафолатлар олингандан сўнг, Эрон ва Қўшма Штатлар фақат қолган бандларга нисбатан Якуний келишув тузиш бўйича музокаралар олиб борадилар.

14. Якуний келишув БМТ Хавфсизлик Кенгашининг мажбурий резолюцияси билан тасдиқланади.