Olimlar o‘rgimchak ipakning mustahkamligi ortidagi molekulyar sirni ochib berishdi

London Qirollik Kolleji va San-Diyego Kaliforniya Universiteti olimlari o‘rgimchak ipagiga o‘ziga xos kuch va moslashuvchanlik kombinasiyasini beradigan molekulyar o‘zaro ta’sirlarni kashf etdilar.

Tadqiqot natijalari Proceedings of the National Academy of Sciences jurnalida chop etildi.

Ushbu kashfiyot aviasiya, himoya vositalari va tibbiyot uchun yangi bioilhomlangan materiallar yaratishga yordam berishi, shuningdek, Altsgeymer kabi neyrodegenerativ kasalliklarning tabiatiga oydinlik kiritishi mumkin.

Tadqiqot birinchi marta ipak oqsillaridagi aminokislotalar molekulyar "Velsro" kabi o‘zaro ta’sir qilishini, materialni hosil bo‘lganda bir-biriga bog‘lab turishini tushuntiradi. O‘rgimchak ipagi po‘latdan mustahkamroq va Kevlardan qattiqroq. U o‘rgimchakning ipak bezida suyuq "ipak eritmasi"dan hosil bo‘ladi, keyin u qattiq tolalarga aylanadi.

Ilgari oqsillar dastlab tomchilarni hosil qilishi ma’lum edi, ammo bu jarayonning molekulyar tafsilotlari sirligicha qoldi. Molekulyar modellashtirish va spektroskopiya yordamida guruh arginin va tirozin aminokislotalar o‘rtasidagi o‘ziga xos o‘zaro ta’sirlar muhim rol o‘ynashini aniqladi. Bu o‘zaro ta’sirlar oqsillarning erta bosqichda bir-biriga to‘planishiga olib keladi va bu bog‘lanishlar tola hosil bo‘lishi paytida saqlanib qoladi, bu esa ipakning ajoyib xususiyatlari uchun mas’ul bo‘lgan nanostrukturani yaratadi.

"Potensial qo‘llanilish sohalari juda keng - yengil himoya kiyimlari va samolyot komponentlaridan tortib, biologik parchalanadigan tibbiy implantlar va yumshoq robototexnikagacha", dedi Buyuk Britaniya tadqiqot guruhi rahbari professor Kris Lorens.