BMT Bosh kotibi: "Dunyoda xalqaro huquq ustuvorligi o‘rmon qonunlariga yo‘l ochib bermoqda"

BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish so‘nggi yillarda global huquqiy tizimning zaiflashuvi haqida ogohlantirdi.

Guterrish bu bayonotni Xavfsizlik Kengashining xalqaro huquq bo‘yicha ochiq munozarasida aytdi.

Guterresh qonun ustuvorligi global tinchlik va xavfsizlikning poydevori ekanligini ta’kidladi, ammo hozirda xavfli tendensiya kuzatilmoqda: "Dunyoda xalqaro huquq ustuvorligi tobora ko‘proq o‘rmon qonunlariga yo‘l bermoqda".

U so‘nggi 80 yil ichida rivojlangan xalqaro huquqiy tizim insoniyatni katta falokatdan himoya qilishga yordam berganini eslatdi: "Bu tizim insoniyatga uchinchi jahon urushidan qochishga yordam berdi".

Uning so‘zlariga ko‘ra, mavjud qoidalar kuch ishlatishni taqiqlaydi va barcha davlatlarni yagona huquqiy doirada bog‘laydi.

Guterresh xalqaro huquq, ayniqsa zaif mamlakatlar uchun juda muhimligini qo‘shimcha qildi: "Xalqaro huquq uchinchi davlatlar uchun tenglik, suverenitet va adolatni va’da qiladigan hayot chizig‘idir".

BMT Bosh kotibi kuch ishlatishning noqonuniy qo‘llanilishi, fuqarolik infratuzilmasiga hujumlar va gumanitar yordamga to‘sqinlik qilish xavfli presedentlar yaratishini ta’kidladi. Bu jarayonlar davlatlar o‘rtasida ishonchsizlik va tarqoqlikka olib keladi.

Guterresh bu borada BMT Xavfsizlik Kengashining alohida rolini ta’kidladi: "Xavfsizlik Kengashi barcha a’zo davlatlar nomidan tinchlik va xavfsizlik masalalari bo‘yicha qarorlar qabul qilish vakolatiga ega bo‘lgan yagona organdir. Aynan shuning uchun islohotlar zarur".

BMT rahbari davlatlarga aniq murojaat qildi: "BMT Nizomining maqsadlari va tamoyillari ixtiyoriy emas. Nizolar tinch yo‘l bilan hal qilinishi, inson huquqlari himoya qilinishi va xalqaro huquq hurmat qilinishi kerak. Barqaror tinchlik faqat xalqaro huquqqa asoslangandagina mumkin va mojarolarning sabablarini bartaraf etmasdan haqiqiy barqarorlikka erishib bo‘lmaydi".