Қирғизистон “Газпром”га бир долларга сотилган газ тармоғини қайтариб олиши мумкин

Қирғизистон президенти Садир Жапаров мамлакатнинг газ тармоғини Россиянинг “Газпром” компаниясидан қайтариб олиш эҳтимолини маълум қилди.

"Агар компания республика ҳудудини тўлиқ газлаштириш бўйича зиммасига олган мажбуриятларни бажармаса, ҳукумат тизимни давлат назоратига қайтариб, бу ишни мустақил амалга оширишга киришиши мумкин", — деди Жапаров Талас вилояти аҳолиси билан учрашувда.

Шу билан бирга, Жапаров эса ҳозирги шароитда маҳаллий аҳолига газ қачон етиб бориши бўйича аниқ ваъда бериш имконияти чекланганини айтди. Унинг таъкидлашича, Қирғизистоннинг газ узатиш ва тақсимлаш тизими “Газпром” назоратида бўлгани учун тармоқни кенгайтириш билан боғлиқ қарорлар ҳам компания билан келишилиши керак.

"Ҳозир ўз газ тизимимизнинг эгаси эмасмиз. Унинг эгаси “Газпром”. 2013 йилда улар “Қирғизгаз” бизга керак эмас, бизга газ керак, деб уни бир долларга сотиб олишган. Шунинг учун Қирғизистондаги газ билан боғлиқ муаммоларни фақат улар билан келишиб ҳал қила оламиз", — деди президент.

Жапаров 2013 йилги келишувда “Газпром” зиммасига бутун мамлакатни газлаштириш учун маблағ ажратиш мажбурияти юкланганини, ушбу шартлар ҳанузгача тўлиқ бажарилмаганини, сўнгги икки-уч йил давомида компания билан музокараларда бу масалани мунтазам кўтариб келаётганини айтди.

"Агар буни бажармасангиз, тизимни худди “Қумтор” олтин кони каби қайтариб оламан ва ўзим газлаштираман, деб айтяпман. Аммо газ тизими бизга ўтмагунча, бу ишни амалга оширишга ваъда бера олмайман", — дея таъкидлади у.

2013 йил 26 июлда Москвада икки давлат ҳукуматлари ўртасида газ соҳасидаги ҳамкорлик тўғрисида битим имзоланган. Ҳужжатга мувофиқ, “Қирғизгаз”нинг 100 фоизлик улуши Россия томонига бир доллар эвазига ўтказилиши белгиланган. “Газпром” эса компаниянинг қарзларини ўз зиммасига олиш, газ инфратузилмасини модернизация қилиш ва уни ривожлантириш мажбуриятини олган.

Битимнинг амал қилиш муддати 25 йил этиб белгиланган ва у 2014 йилда кучга кирган. Шу сабабли унинг асосий муддати 2039 йилгача давом этади. Ҳужжатда келишув тугаганидан кейин газ компанияси ва тегишли инфратузилмани Қирғизистон томонига қайтариш тартиби ҳам назарда тутилган. Бироқ бу жараён активларнинг бозор қийматини мустақил баҳолаш ва тегишли компенсация тўлаш шартлари билан боғланган.