Июнь ойида жами ойлик импортимизнинг 31 фоизи Хитой ҳиссасига тўғри келган. Яъни импорт учун сарфлаётган ҳар долларимизнинг 31 центи Хитой товарларини сотиб олишга ишлатилмоқда.
Таққослаш учун бошқа асосий ҳамкорлардан Россиянинг улуши 15 фоиз, шунингдек, катта 7 лик (G7) иқтисодиётлардан импортимиз улуши 6 фоизни ташкил этган.
2021 йил билан таққослаганда Хитойнинг улуши сезиларли ошган бўлса, Россия ва G7 мамлакатларининг улуши қисқарган. Масалан 2021 йилнинг январь ойига нисбатан Хитойнинг улуши 11 фоиз бандга ошган. Россия ҳамда G7 мамлакатларининг улуши бу даврда 5 фоиз банддан пасайган.
Бу даврда Хитойнинг импортимиздаги улушининг ўсиши бир нечта омиллар билан изоҳланади.
Инвестициялар ҳажмининг ўсиши. Импортнинг ўсишида Хитойдан мамлакатимизга киритилаётган инвестициялар оқимининг сезиларли ошганлиги катта таъсир ўтказган. Масалан 2021 йилда Хитойдан инвестиция ва кредитларнинг жами инвестиция ва кредитлардаги улуши 23,8 фоизини ташкил этган бўлса, 2024 йилга келиб Хитойнинг улуши 32,3 фоизга етган. Яъни Хитой мамлакатимизга бошқа давлатларга нисбатан кўпроқ инвестиция киритмоқда. Бу эса мазкур мамлакатдан кўпроқ импорт шаклланишига таъсир ўтказади (Инвестор корхона маҳсулотларни Хитойдан олиб келишни афзал кўриши мумкин). Таққослаш учун бу даврда Россиянинг мамлакатимизга киритилган инвестиция ва кредитлардаги улуши 26,8 фоиздан 18,6 фоизгача камайган.
Номинал қийматдан Хитойдан инвестиция ва кредитлар сўнгги 4 йилда 4,7 баробарга ошган.
Россия-Украина уруши. Россия иқтисодиёти уруш иқтисодиётига айланиши билан кўп ишлаб чиқаришлар урушга йўналтирилди. Бу ўз навбатида мамлакатнинг экспорт салоҳияти пасайишига олиб келди. Масалан 2023 йилгача ойлик импортимизда Хитой ҳамда Россиянинг улуши бир бирига яқин шаклланган бўлса, ҳозирга келиб бу икки ҳамкорларимиз улушлари орасидаги фарқ кенгайиб бормоқда.
Савдо уруши, Хитойдаги кучсиз ялпи талаб. 2025 йилдан эса АҚШ ҳамда Хитой ўртасидаги савдо уруши янги босқичга чиқди. Бу эса Хитой товарларининг арзонлашишига хизмат қилди. Бусиз ҳам Хитойдаги кучсиз талаб ҳамда юқори ишлаб чиқариш ҳисобига нархлар арзонлаб келаётган эди. Хитой товарлари нархининг пасайиши эса ўз навбатида бу товарлар жозибадорлигини оширган.