АҚШда ёшлар орасида тўғри ичак саратони кескин ошмоқда

АҚШда ёшлар орасида тўғри ичак саратонидан ўлим даражаси кескин ошмоқда. Бу хавотирли тенденция олимларни қийин аҳволда қолдирмоқда, чунки миллиениал авлод вакилларининг нима учун бу касалликка чалиниши ва ўлиши эҳтимоли кўпроқ эканлигини тушунтириш қийин.

Сўнгги тадқиқотнинг етакчи муаллифи Митили Менон Патийилнинг сўзларига кўра, тўғри ичак саратони билан касалланиш даражаси йўғон ичак саратонига қараганда икки-уч баравар тезроқ ўсмоқда. Агар бу тенденция давом этса, 2035 йилга бориб, тўғри ичак саратонидан ўлим сони АҚШда 50 ёшгача бўлган одамлар орасида ўлимнинг асосий сабабларидан бири бўлган йўғон ичак саратонидан ҳам ошиб кетиши мумкин.

Америка онкология жамоат бирлашмасининг маълумотларига кўра, 2026 йилда йўғон ичак саратонининг 158 850 та янги ҳолати қайд этилиши кутилмоқда. Тахминан 55 230 киши касалликдан вафот этади, уларнинг учдан бир қисми 65 ёшгача.

Янги тадқиқот ёшлар орасида йўғон ичак саратонининг кўпайиши асосан тўғри ичак саратонининг кўпайиши билан боғлиқлигини тасдиқлайди. 1990 йилларнинг охиридан бошлаб касаллик 50 ёшгача бўлган одамлар орасида йилига тахминан 3% га ошиб бормоқда.

Тадқиқотда 1999 йилдан 2023 йилгача 20 ёшдан 44 ёшгача бўлган одамларнинг ўлим даражаси таҳлил қилинди. Йўғон ичак саратонидан умумий ўлим кўпайган бўлса-да, энг катта ўсиш тўғри ичак саратонида кузатилди, бу тахминан уч баравар ошди.

Олимлар 30 ёшдан 40 ёшгача бўлган одамлар орасида кенг тарқалган сабабларни аниқлашга ҳаракат қилмоқдалар. Бироқ, аниқ сабаб ҳали ҳам номаълум. Кўпгина ҳолларда касаллик ирсий эмас. Мутахассисларнинг таъкидлашича, бу ичак микробиомидаги бузилишлар билан боғлиқ бўлиши мумкин. Масалан, болаликдан ширин ичимликларни ҳаддан ташқари истеъмол қилиш таъсир қилиши мумкин.

Бундан ташқари, кўплаб ёш беморларда анъанавий "хавф омиллари"нинг йўқлиги тадқиқотчиларни алоҳида ташвишга солмоқда.