Evropa Ittifoqi (EI) komissiyasi prezidenti Ursula fon der Lyayen Rossiya aktivlari va sanksiyalar ostida muzlatilgan zaxiralaridan olingan mablag‘lar hisobidan Ukraina uchun harbiy texnika sotib olishni taklif qildi.
Fon der Lyayen Strasburgda bo‘lib o‘tgan Yevroparlamentning (EP) yalpi majlisida Yevropa mudofaasini kuchaytirish bo‘yicha nutq so‘zladi.
Rossiya-Ukraina urushining uchinchi yili bo‘lganini bildirgan fon der Leen Shimoliy Koreya Rossiyaga o‘q-dorilar, Eronga esa uchuvchisiz havo vositalari (UAV) yetkazib berayotganini eslatdi.
«G‘azoda davom etayotgan urush va Yaqin Sharqdagi keng tarqalgan beqarorlik mintaqada va undan tashqarida ishonchsizlik va mojarolar davriga ishora qilmoqda», dedi fon der Lyayen.
«Biz Yevropa xavfsizlik arxitekturasining kelajagi ustida ishlashni boshlashimiz kerak», dedi fon der Leen va a’zo davlatlar mudofaa xarajatlarini oshirganini va milliy mudofaa budjeti o‘tgan yilga nisbatan 20 foizga oshganini ta’kidladi.
Mudofaa sanoati va ishlab chiqarish salohiyatini oshirish uchun juda muhim qadamlar tashlanganini qayd etgan von der Lyayen, 2025 yil oxiriga kelib Yevropada o‘q-dori ishlab chiqarish ikki barobarga ko‘payib, yiliga 2 milliondan ortiq artilleriya snaryadlari ishlab chiqarilishini qo‘shimcha qildi.
«Bizda hali ko‘p ish bor va biz tezda harakat qilishimiz kerak», dedi fon der Lyayen va a’zo davlatlar o‘z qurolli kuchlarini qayta qurish, yangilash va modernizasiya qilishga tayyor va shoshilinch ravishda tayyor bo‘lishlari kerakligini qo‘shimcha qildi.
Evropa mudofaa uchun ko‘proq resurslarni ajratishi kerakligini ta’kidlagan fon der Lyayen, kelgusi haftalarda birinchi Yevropa sanoat mudofaa strategiyasi bo‘yicha o‘z takliflarini taqdim etishlarini aytdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, strategiya va birgalikda tayyorlangan mudofaa investisiya dasturining asosiy maqsadlaridan biri mudofaa sohasini birgalikda xarid qilish ustuvorligi hisoblanadi.
«Evropa mudofaa sanoati kapitalga kirishga muhtoj», dedi fon der Lyayen va davlat va xususiy sektorni mudofaa sanoatini qo‘llab-quvvatlashga chaqirdi.
Siyosatchining ta’kidlashicha, u komissiyaning yangi tarkibiga mudofaa masalalari bo‘yicha mas’ul a’zoni kiritish g‘oyasini qo‘llab-quvvatlaydi, u Yevropa Ittifoqiga saylovlardan keyin aniqlanadi.
Rossiya aktivlari
«Rossiyaning muzlatilgan aktivlaridan olingan daromadni Ukraina uchun birgalikda harbiy texnika sotib olish uchun ishlatish imkoniyatini muhokama qilishni boshlash vaqti keldi», dedi u va bu puldan foydalanish kuchli ramz bo‘lishini va Yevropa va Ukrainani xavfsizroq qilishini qo‘shimcha qildi.
EI davlatlari urush tufayli Rossiya Markaziy bankidan 200 milliard yevroga yaqin mablag‘ni muzlatib qo‘ydi. Rossiya aktivlariga ega bo‘lgan moliya institutlari ularni etukligi bilan qayta investisiyalash orqali katta foyda olishadi.
Evropa Ittifoqi asosiy pul miqdoridan ko‘ra, undan olinadigan daromadni maqsad qilib qo‘ymoqchi.