Трамп Эронда Афғонистон ва Ироқ хатоларини такрорламоқдами?

АҚШ Афғонистон ва Ироқдаги муваффақиятсиз урушлардан зарур сабоқ чиқармади ва Эронда яна ўша хатоларни такрорламоқда. Бу ҳақда The Guardian халқаро масалалар шарҳловчиси Саймон Тисдалл ёзди.

Муаллиф мақоласини АҚШ қўшинларининг Кобулдан тартибсиз чиқиб кетганига беш йил тўлишига бағишлаган. У Афғонистондаги 20 йиллик ҳарбий кампанияни аниқ мақсад ва чиқиш стратегиясига эга бўлмаган "абадий уруш" сифатида баҳолайди.

Тисдаллнинг таъкидлашича, Афғонистондаги тажриба Америка сиёсатчилари ва генералларини очиқ муддати белгиланмаган янги можаролардан тийиши керак эди. Аммо бу сабоқ 2003 йилда Ироққа бостириб киришда ҳам, ҳозирги Эрон билан урушда ҳам инобатга олинмади.

Шарҳловчи Дональд Трампнинг Эронга қарши бошлаган урушини АҚШнинг навбатдаги "абадий уруши" деб атайди. Унинг ёзишича, дастлаб кичик ва қисқа операция сифатида тақдим этилган можаро олтинчи ойга кирган, аммо Вашингтонда ҳануз аниқ якуний мақсад ва ундан чиқиш режаси йўқ.

Мақолада АҚШнинг ташқи таҳдидларни бўрттириши, сиёсий ҳалолликнинг етишмаслиги, миллий такаббурлик, соддалик ва иқтисодий манфаатлар бир хил сценарийни қайта-қайта такрорлаётган омиллар сифатида келтирилади.

Муаллиф Ироқ уруши оммавий қирғин қуроллари ҳақидаги тасдиқланмаган даъволар асосида бошланганини эсга олади. Афғонистонда эса халқаро терроризм хавфи ошириб кўрсатилгани, Вашингтон бу кампанияга қарийб бир триллион доллар сарфлагани қайд этилган.

Тисдаллнинг фикрича, Трамп бир куни музокаралар ҳақида гапириб, кейинги куни яна ҳарбий куч ишлатишга қайтиши орқали можарони янада чуқурлаштирмоқда. АҚШ Эронда ғалаба қозона олмайдиган, аммо якунлашни ҳам истамайдиган урушга кириб қолган.

Шарҳловчи Эрон билан можаро Трамп президентлигининг асосий муваффақиятсизликларидан бирига айланаётганини таъкидлайди. Унинг хулосасига кўра, Афғонистон ва Ироқдаги фожиали тажриба унутилгани Вашингтонни яна узоқ давом этадиган ва аниқ натижаси бўлмаган урушга олиб келди.