КХДР ядровий синовлари 1400 та зилзилага сабаб бўлган

Шимолий Кореянинг Пунгери полигонида ўтказилган ерости ядровий синовлари портлашлардан бир неча йил ўтганидан кейин ҳам зилзилаларни келтириб чиқарган. Бу ҳақда Science илмий журналида эълон қилинган тадқиқотда айтилган.

Олимлар 2008–2025 йиллар давомида Хитой ва Жанубий Кореяда қайд этилган сейсмик маълумотларни таҳлил қилиб, синовлар ўтказилган Мантхап тоғи ҳудудида 1399 та кичик зилзилани аниқлаган. 2006–2017 йиллар оралиғида Шимолий Корея бу ерда олтита ядровий синов ўтказган. 2017 йил сентябрида содир бўлган сўнгги ва энг кучли портлаш, экспертлар баҳосига кўра, 100–250 килотонна қувватга эга бўлган ва магнитудаси 6,3 бўлган зилзилани келтириб чиқарган.

Тадқиқотчилар синовлар тўхтатилганидан кейин сейсмик фаоллик аста-секин пасаяди, деб кутган эди. Аммо аксинча бўлган: сўнгги портлашдан тахминан уч ҳафта ўтгач, ерости силкинишлари сони кўпая бошлаган, зилзилаларнинг ўзи эса кучайган.

Тадқиқот муаллифларининг маълумотларига кўра, силкинишларнинг бир қисми маълум бўлган геологик ёриқ бўйлаб, яна бир қисми эса илгари номаълум бўлган ёриқ чизиғи ҳудудида содир бўлган. Олимларнинг фикрича, ядровий портлашлар Ер қобиғидаги мавжуд ёриқларни кучайтирган ва аввал фаол бўлмаган участкаларни қайта ҳаракатга келтирган.

Компьютер моделлаштириши ҳам Мантхап тоғининг ўзи муайян роль ўйнаган бўлиши мумкинлигини кўрсатган. Портлашлар тоғ жинсларининг тузилишини бузиб, ер остида кучланиш тўпланишига олиб келган. Бу кучланиш кейинчалик аста-секин зилзилалар кўринишида тарқалган.