Жиноятни кўриб, кўрмасликка олганларга 6,6 миллион сўмгача жарима қўлланади

Ўзбекистонда қонун билан юклатилган мажбурият бўлишига қарамай, содир этилган ёки тайёрланаётган ҳуқуқбузарликлар ҳақида тегишли идораларга хабар бермаганлик учун маъмурий жавобгарлик ва катта миқдордаги жарималар жорий этилмоқда. Бош прокуратура томонидан ишлаб чиқилган янги қонун лойиҳасига кўра, айниқса эрта никоҳлар, 16 ёшга тўлмаган қизларнинг ҳомиладорлиги ва хотин-қизларга нисбатан тазйиқ ҳолатларини яширган ходимлар ҳамда мансабдор шахслар қаттиқ жазога тортилади. Мазкур ташаббус жамиятда жиноятларни хаспўшлаш, «ёпди-ёпди» қилиш иллатига чек қўйишга қаратилган.

Янги жарималар миқдори: Ким қанча тўлайди?

Қонун лойиҳасида масъулиятсизлик учун аниқ дифференциал жазо чоралари белгиланмоқда:

Қатордаги ходимларга: Қонунбузарлик ҳақида хабар бериш ваколати ва мажбурияти бўла туриб, бунга бепарво қараган ходимларга — 2,2 миллион сўмгача жарима;

Мансабдор шахсларга: Хизмат вазифасига совуққонлик билан қараган масъул раҳбарлар ва мансабдорларга — 4,4 миллион сўмгача жарима;

Бир йил ичида такроран содир этилса: Агар мансабдор шахс бир йил давомида ушбу ҳуқуқбузарликни такроран содир этса — жарима миқдори 6,6 миллион сўмгача оширилади.

Қайси ҳолатлар ҳақида хабар бериш шарт?

Ҳужжат асосан ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламлар ва вояга етмаганлар хавфсизлигини таъминлашга қаратилган:

Эрта никоҳ ва мажбурлашлар: Қизларни эрта турмушга бериш ёки шаръий никоҳ ўқитиш ҳолатлари;

16 ёшга тўлмаганлар ҳомиладорлиги: Вояга етмаган қизларнинг ҳомиладорлиги аниқланган тақдирда тиббиёт ва таълим муассасалари ходимларининг жим туриши тақиқланади;

Тегишли органларга билдириш: Масъул шахслар бундай фактлар юзасидан зудлик билан ички ишлар органларига ёки «Инсон» ижтимоий хизматлар кўрсатиш марказларига расмий ахборот беришлари шарт бўлади.

Нима учун алоҳида жавобгарлик зарур бўлиб қолди?

Бош прокуратура мазкур норманинг кечиктириб бўлмас заруратини аниқ рақамлар билан асосламоқда:

Жазосизлик оқибати: Алоҳида жавобгарлик чорасининг йўқлиги кўплаб соҳа ходимлари томонидан оғир ҳуқуқбузарликларни яширишга, «маҳалла шаъни» ёки «ташкилот обрўси» баҳонасида кўз юмишга шароит яратиб келаётган эди;

Тошкентдаги 1 000 та аччиқ факт: Яқинда пойтахт Тошкент шаҳрининг ўзида масъуллар томонидан хабар берилмаган ёки яширилган 1 000 га яқин шу каби ҳолатлар фош этилди;

Ноқонуний рад этишлар: Ушбу ҳолатлар орасида ҳатто қонунбузарликлар бўйича жиноят иши қўзғатишни ноқонуний равишда рад этиш ҳолатлари ҳам учрагани тизимда қатъий назорат ўрнатиш вақти келганини кўрсатди.